2025_CBS_08438 - District Antwerpen. Volkstraat 15 - 2025123 - Vraag tot opname vergunningenregister wegens vermoeden vergunning - Kennisneming

Op datum van 26 juni 2025 vroeg Dirk Den Aantrekker om het pand gelegen Volkstraat 15, district Antwerpen, op te nemen in het vergunningenregister wegens vermoeden van vergunning.

De beoordeling gebeurde aan de hand van de volgende gegevens:

• plannen en foto’s van de bestaande toestand;
• luchtfoto’s van het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) van het jaar 1974;
• foto’s Google streetview van het jaar 2009, 2013 en 2024;
• recente luchtfoto van Google Earth;
• kadastrale gegevens;
• bewonersgegevens en bewonersgrafiek;
• notariële basisakte opgemaakt op 16-01-1979;
• notariële akte opgemaakt op 09-10-1978 (in het Frans);
• notariële basisakte opgemaakt op 08-02-1993;
• een op 29-01-2015 opgemaakt waarborgformulier met kenmerk MI/04/D919040 AL/dp;
• een klachtenbrief van de toenmalige eigenaar op datum van 3-05-1917, gericht aan het stadsbestuur van de stad Antwerpen
• een op 11-05-1917 opgemaakte schriftelijke reactie vanuit het stadsbestuur naar aanleiding van de klachtenbrief;
• foto’s van de geplaatste nutsmeters in de constructie;
• gegevens vanuit de kruispuntbank van Ondernemingen (KBO);
• een begeleidend schrijven van de aanvrager (dossier Volkstr15 samenvatting);
• huurcontracten:
1. een huurcontract voor het appartement op de vierde verdieping voor de periode van 01-02-12015 tot  01-03-2016;
• de volgende archiefstukken vanuit het Felixarchief
1. toelating van 13-01-1905 voor het pand;
2. toelating van 28-08-1915 voor het pand;
3. toelating van 01-03-1929 voor het pand;
4. vergunning van 09-11-1979 voor het pand.

1. Bestaande juridische toestand
 Kadastrale gegevens:
 Het pand, Volkstraat 15 district Antwerpen, is gekend met kadastrale ligging (afd. 11) sectie L 3617 Y3.

Voor dit pand werden de volgende relevante vergunning en toelatingen verleend:

• 09/11/1979 vergunning (18#60600) voor het wijzigen van de winkel - vitrine en uitvoeren van interne veranderingswerken;
• 01/03/1929 toelating (1929#32559) voor het uitvoeren van gevel- en interne veranderingswerken;
• 28/08/1915 toelating (1915#6529) voor het verbouwen van een afgebrand huis;
• 13/01/1905 toelating (1905#1) voor het oprichten van een nieuw pomphuis met verdieping, beerput en toilet.

2.Bestaande feitelijke toestand
 Omschrijving van de bestaande toestand:
 De aanvraag betreft een constructie in gesloten bebouwing, bestaande uit vijf bouwlagen onder een plat dak, en bestaat momenteel uit:

• Kelder: de gehele constructie is voorzien van een kelderverdieping;
• gelijkvloers: een handelspand;
• eventuele tussenverdieping;
• eerste verdieping: één zelfstandige woonentiteit;
• tweede verdieping: één zelfstandige woonentiteit;
• derde verdieping: één zelfstandige woonentiteit;
• vierde verdieping: één zelfstandige woonentiteit.

Overtredingen:
Er werd geen proces-verbaal van overtreding teruggevonden.

Iedere constructie waarvan aangetoond is dat ze gebouwd werd voor de inwerkingtreding van de wet op de stedenbouw (22 april 1962) ofwel tussen deze en voor de eerste inwerkingtreding van het gewestplan Antwerpen (9 november 1979), dient te worden opgenomen in het vergunningenregister als “vergund geacht” in toepassing van artikel 5.1.3. §1 en §2 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke ordening. 

Regelgeving: bevoegdheid:

Het college is bevoegd in het kader van de opmaak van het vergunningenregister en de actieve onderzoeksplicht in toepassing van artikel 5.1.3 §1 en §2, en artikel 7.6.2. §1 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening.

Het voorwerp
De aanvraag betreft de vraag tot opname in het vergunningenregister van een constructie met de functie detailhandel en wonen met vier woonentiteiten. 

De bewijsvoering
Volgens de kadastrale gegevens werd de constructie tussen 1900 en 1918 voor de eerste maal in gebruik genomen. De constructie is kadastraal gekend als zijnde een appartementsgebouw met een handelsgelijkvloers met vier zelfstandige woonentiteiten. Deze gegevens zijn echter niet representatief daar de kadastrale legger in 1993 nog werd aangepast. 

Het pand is gelegen in een gebied met culturele, historische en/of esthetische waarden (CHE-gebied).

Het pand is gelegen in de historische stadskern van Antwerpen.  

Gebouw(en) en constructie(s)

Volume

Op basis van de voorgelegde bouwplannen en foto’s kan worden vastgesteld dat het bestaande bouwvolume overeenstemt met het bouwvolume dat zichtbaar is op de luchtfoto van het Nationaal Geografisch Instituut uit 1974. Daarnaast stemt het huidige bouwvolume overeen met het goedgekeurde bouwplan van 1979. 

Op basis van deze gegevens is het bestaande volume voldoende bewezen als aanwezig van voor de eerste inwerkingtreding van het gewestplan Antwerpen. 

Schil

De voorgevel van de constructie maakt integraal deel uit van de stedenbouwkundige vergunning die in 1979 werd goedgekeurd. Op basis van de aangeleverde bouwplannen en fotomateriaal is voldoende aangetoond dat de huidige buitenschil van het gebouw overeenstemt met het goedgekeurde bouwplan uit 1979.

Uit de beelden op Google Streetview blijkt dat de huidige zaak-gebonden publiciteitsinrichtingen op de voorgevel werden aangebracht in de periode tussen 2013 en 2017. Overeenkomstig artikel 5.1.3 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening kunnen enkel die publiciteitsinrichtingen als “geacht vergund” worden beschouwd die, met een rechtens toegelaten bewijsmiddel, kunnen aantonen dat ze al vóór 22 april 1962 werden geplaatst.

Aangezien niet bewezen is dat de huidige publiciteitsinrichtingen dateren van vóór de eerste inwerkingtreding van de stedenbouwwetgeving op 22 april 1962, worden ze uitgesloten van opname in het vergunningenregister. Op basis van het aangeleverde fotomateriaal blijkt bovendien dat de afwerking van de overige gevels ongewijzigd is gebleven.  

Uit dezelfde beelden op Google Streetview blijkt tevens dat er tegen de voorgevel een luifel geplaatst is. Er werden binnen deze aanvraag geen doorslaggevende bewijsstukken aangeleverd waaruit zou moeten blijken dat deze luifel al aanwezig was vóór de eerste inwerkingtreding van het gewestplan Antwerpen. Bijgevolg zal deze luifel niet worden opgenomen in het vergunningenregister als zijnde geacht vergund.  

Op basis van deze gegevens is de bestaande schil voldoende bewezen. Enkel de zaak-gebonden publiciteitsinrichtingen en de luifel tegen de voorgevel worden niet mee opgenomen in het vergunningenregister als zijnde geacht vergund.
  

Interne indeling

De bestaande interne indeling van het gelijkvloers stemt overeen met het goedgekeurde bouwplan van 1979. 

Uit de bevolkingsgegevens blijkt dat het gebouw reeds vóór de inwerkingtreding van de Wet op de Stedenbouw drie afzonderlijke woonentiteiten omvatte. Op basis hiervan kan worden vastgesteld dat de interne indeling van de bovenliggende verdiepingen op dat moment reeds functioneerde als afzonderlijke woonentiteiten. Er werd geen doorslaggevend bewijs aangetroffen dat het tegendeel aantoont. 

Op grond van deze gegevens kan de bestaande interne indeling als voldoende bewezen worden beschouwd, als zijnde aanwezig vóór de inwerkingtreding van de Wet op de Stedenbouw.

Functie en aantal wooneenheden

Functie

De bestaande handelsfunctie op het gelijkvloers maakt integraal deel uit van de stedenbouwkundige vergunning die in 1979 werd goedgekeurd. Op basis van de aangeleverde bouwplannen en het fotomateriaal kan worden vastgesteld dat de huidige invulling van het gelijkvloers overeenstemt met de vergunde handelsfunctie zoals opgenomen op het bouwplan van 1979.
Er werd geen afdoend bewijs aangetroffen dat erop wijst dat de functie van de gelijkvloerse verdieping nadien nog werd gewijzigd.  

Uit zowel de bevolkingsregisters als de kadastrale gegevens blijkt dat het pand sinds de oprichting in gebruik werd genomen met de bedoeling meerdere gezinnen te huisvesten. De bestaande woonfunctie op de bovenliggende verdiepingen wordt hierdoor beschouwd als een voortdurende, niet-onderbroken functie die al aanwezig is van vóór de inwerkingtreding van de Wet op de Stedenbouw.  

Op basis van de beschikbare bewijsstukken wordt vastgesteld dat de huidige functies binnen de constructie — detailhandel op het gelijkvloers en wonen op de bovenverdiepingen — voldoende bewezen zijn.

Aantal wooneenheden

De gegevens uit het bevolkingsregister tonen alleszins aan dat er al voor de eerste inwerkingtreding van de Wet op de Stedenbouw, gelijktijdig vier gezinnen waren ingeschreven in het pand. Uit deze gegevens kan dan ook met zekerheid worden afgeleid, dat er toen al vier afzonderlijke woonentiteiten aanwezig waren in het pand.  

Als bewijs voor het bestaan van vier afzonderlijke woonentiteiten heeft de aanvrager foto’s overgemaakt van de in het gebouw aanwezige nutsmeters. Omdat echter niet duidelijk is op welk moment deze nutsmeters zijn geplaatst, vormen deze foto’s geen doorslaggevend bewijs voor het tijdstip waarop de vier afzonderlijke woonentiteiten binnen deze constructie zijn gerealiseerd.  

Het huurcontract betreffende het appartement op de vierde verdieping, toont enkel aan dat er in 2015 een woonentiteit aanwezig was op deze bouwlaag. Dit huurcontract levert evenwel geen doorslaggevend bewijs van het moment waarop deze woonentiteit daadwerkelijk is gerealiseerd binnen de bestaande constructie.  

Op basis van de gegevens uit het bevolkingsregister is het bestaand aantal woonentiteiten (vier) voldoende bewezen als aanwezig van voor de inwerkingtreding van de wet op de stedenbouw.

Conclusie

Uit de bijgevoegde bewijsmaterialen blijkt dat de constructie Volkstraat 15 district Antwerpen, inclusief de functie detailhandel en wonen met vier woonentiteiten, in aanmerking komt voor opname in het vergunningenregister wegens vermoeden van vergunning met uitsluiting van (zoals aangegeven met rood op de plannen):

• de zaak-gebonden publiciteitsdragers tegen de voorgevel van de constructie;
• de luifel tegen de voorgevel van de constructie.