2025_MOT_00111 - Voorstel tot motie van raadslid Pieter De Cock: Recht op protest in de stad

Het recht op vreedzaam protest is een onmisbare en fundamentele pijler van onze democratie. We stellen vast dat de omgeving van het Stadhuis elke maandagavond meer en meer in een fort verandert. Op maandagavond 3 november verzamelden opnieuw enkele honderden actievoerders in de Antwerpse binnenstad. Dit liep uit de hand met inzet van waterkanon en het gebruik van peperspray. We vragen ons toch af waarom de stad kiest voor conflict en escalatie. 

Dit is begonnen bij het vreemde besluit om het protest niet langer toe te laten op de Suikerrui, maar te verbannen naar het meer afgelegen Steenplein. Wat maandenlang vreedzaam verliep mits goede afspraken, is door deze beslissing van het stadsbestuur geëscaleerd tot nodeloze confrontatie. De actievoerders dienden tegen deze beslissing een hoogdringend verzoek tot schorsing in bij de Raad van State. De Raad van State velde op 3 november een oordeel over de hoogdringendheid van het verzoek. Hierin stelt ze dat er geen hoogdringend karakter is aan het verzoek aangezien het protest op een alternatieve plek kan doorgaan.

Het gebrek aan een uitspraak ten gronde neemt niet weg dat de Raad van State eigenlijk al heel wat inhoudelijk argumenten geeft. De Raad van State volgt heel wat argumenten van de actievoerders, verwerpt het de argumenten van het stadsbestuur en stelt dat de stad geen afdoende reden heeft om protest op de Suikerrui te weren. Onder meer volgende argumenten haalt de Raad van State aan:

• De bestreden beslissing maakt melding van het gegeven dat “[d]e grote opkomst […] de vlotte doorgang voor passanten en hulpdiensten langdurig en ernstig [hinderde]”, maar er wordt prima facie niet nader toegelicht waarom dit wekenlang blijkbaar niet – maar sedert 15 september 2025 wel – als problematisch werd ervaren.
• In de mate dat de bestreden beslissing verwijst naar “[h]et hoog aantal manifestanten” blijkt uit de bestreden beslissing niet dat het aantal manifestanten in de loop der maanden is toegenomen, noch dat de toename van die aard is geweest dat de Suikerrui daardoor niet langer een geschikte plaats is geworden.
• Dat voorgaande acties “gepaard gingen met bovenmatig ernstige en langdurige geluidsoverlast veroorzaakt door gezangen, het scanderen van leuzen (soms in een onverstaanbare taal), en elektronisch versterkte[…] speeches”, dat de “voorwaarden rond (versterkt) geluid en geluidsvolumes en hinder meermaals niet gerespecteerd werden wat leidde tot klachten richting de ordediensten en de verstoring van de raadscommissie veiligheid op 13 oktober jl.” en dat “[m]anifestanten potten en pannen laten kletteren ondanks eerdere opmerkingen” doet gewis blijken van hinder waartoe de betrokken manifestaties eerder aanleiding hebben gegeven. Ook die hinder – die minstens ten dele verwijst naar hinder die zich na 15 september 2025 heeft voorgedaan – lijkt niet te kunnen verantwoorden waarom de Suikerrui sedert 15 september 2025 niet langer kan gelden als een aanvaardbare plaats om de betrokken manifestatie te houden.

De Raad van State concludeert dat:

• in de huidige stand van het geding wordt aangenomen dat er geen afdoende draagkrachtige motieven voorhanden zijn om de gevraagde betoging niet toe te staan op de Suikerrui 
• en dat bij de beoordeling van toekomstige aanvragen voor betogingen op de Suikerrui, het stadsbestuur de nodige aandacht moet besteden aan de argumenten uit de eerste procedure bij de Raad van State.

Daarom leggen we volgende motie voor:

• Gelet op de uitspraak van de Raad van State, waarin ze oordeelt dat er geen afdoende draagkrachtige motieven voorhanden zijn om de gevraagde betoging niet toe te staan op de Suikerrui
• Gelet op de-escalatie en de daarbij horende politionele inzet sinds het protest geweerd wordt naar het Steenplein sinds 15 september 2025
• Gelet op het recht op vreedzaam protest in onze stad

vraagt de gemeenteraad het stadsbestuur om het maandagavondprotest terug toe te laten aan de Suikerrui en in dialoog te gaan met de organisatoren.