2025_CBS_07940 - Draaiboek openbaar domein - Actualisering: principebeslissing en opdracht - Goedkeuring

De heraanleg publiek domein is een complexe aangelegenheid waar een heel aantal factoren op inspelen. Om de uitwerking van de projecten verder te standaardiseren en te stroomlijnen werd in 2012 het ‘Draaiboek openbaar domein’ opgemaakt.

• Op 10 februari 2012 (jaarnummer 1365) keurde het college de hoofdstukken 'Stappers' en 'Trappers' van het Draaiboek openbaar domein goed.

• Op 6 juli 2012 (jaarnummer 7111) keurde het college de hoofdstukken 'Openbaar vervoer' en 'Privé-vervoer' van het Draaiboek openbaar domein goed.

Het Draaiboek openbaar domein doorheen de voorbije jaren regelmatig geactualiseerd of uitgebreid. Dit leidde tot op heden echter nog niet tot vernieuwde besluitvorming. 

• 'Publiek domein - 107. De uitgangspunten voor de integrale toegankelijkheid van het openbaar domein zijn online raadpleegbaar in het Draaiboek Openbaar Domein, dat regelmatig een update krijgt. Via inspraak met (ervarings)deskundigen toegankelijkheid gaan we na wat eventueel verbeterd kan worden zonder de uniformiteit uit het oog te verliezen. We passen het Draaiboek Openbaar Domein aan in samenspraak met de districten. Een belangrijk onderdeel daarvan is de materialisatie waarbij we streven naar uniformiteit en robuustheid.
• Bestuurszaken, decentralisatie en ondersteuningsbeleid - 600. De bevoegdheid openbaar domein is (deels) de bevoegdheid van de districten. Alle betrokken draaiboeken en andere kaders worden met hen afgestemd. De stad neemt de procedures voor de (her)aanlegprojecten van het openbaar domein van de districten onder de loep met het oog op efficiëntieverbeteringen. De doorlooptermijn voor deze projecten is vandaag lang. De districten zijn de investeringsbesturen bij uitstek, dus moeten zij snel en efficiënt kunnen schakelen in de planning en uitvoering van projecten.'

• De bedrijfseenheid Stadsontwikkeling neemt hierin de voortrekkersrol.
• Samenwerking met de betrokken stedelijke administratie (Mobiliteit, Stads- en buurtonderhoud, Brandweer, Integrale Toegankelijkheid, Klimaat en Leefmilieu en Afdeling ruimte, …) en eventuele andere partners/stakeholders is hierbij noodzakelijk.
• Ook de adviesverlening vanuit de districten zal hierbij worden opgenomen.

Conform de beslissing van 12 mei 2017 (jaarnummer 4463) werden volgende bevoegdheden over openbaar domein overgedragen aan de districtscolleges, met ingang van 1 januari 2019: de uitvoering van het budget voor:

• aanleg, heraanleg en onderhoud van lokale straten en pleinen;  
• aanleg, heraanleg en onderhoud van lokale verkeersbegeleidende maatregelen;
• plaatsen, herplaatsen en onderhoud van openbare verlichting op lokale straten en pleinen;  
• plaatsen, herplaatsen en onderhoud van lokaal straatmeubilair.

Conform de beslissing van de gemeenteraad van 29 mei 2017 (jaarnummer 300) werden volgende bevoegdheden met betrekking tot openbaar domein overgedragen aan de districtsraden, met ingang van 1 januari 2019: goedkeuring van het budget voor:  

• aanleg, heraanleg en onderhoud van lokale straten en pleinen;  
• aanleg, heraanleg en onderhoud van lokale verkeersbegeleidende maatregelen; 
• plaatsen, herplaatsen en onderhoud van openbare verlichting op lokale straten en pleinen;  
• plaatsen, herplaatsen en onderhoud van lokaal straatmeubilair.

Het Draaiboek openbaar domein formuleert in verschillende hoofdstukken de (inrichtings)principes die de stad Antwerpen hanteert bij de ontwikkeling en aanleg van de publieke ruimte over het volledige grondgebied. Het handboek focust op de gewenste maatvoering van het openbaar domein en schuift typeoplossingen en standaardafmetingen naar voor die de basis vormen voor de opbouw van een ontwerp publieke ruimte. Het streeft naar uniformiteit in aanpak en maatvoering. Het omvat ontwerprichtlijnen die de basis vormen voor een verkeersveilige, leesbare en kwalitatieve ruimte.  

Het Draaiboek is in essentie ook een dynamisch document, waarbij de inrichtingsprincipes en maatvoeringen uit de diverse hoofdstukken getest worden op verschillende niveaus: tijdens het ontwerpproces, voor detailleringen bij uitvoering, bij opmaak van omgevingsvergunningen openbaar domein,... 

Maar ook een aangepaste realiteit en gewijzigd gebruik van de publieke ruimte maakt dat het Draaiboek openbaar domein regelmatig onderhevig is aan aanpassingen en toevoegingen. Een gewijzigde maatvoering van diverse vervoersmiddelen, nieuwe verkeersreglementering en statuten (fietsstraten), klimaatadaptieve maatregelen, … vragen soms aanpassingen of vernieuwde inrichtingsprincipes en maatvoeringen.