2025_GR_00960 - Gemeentelijke fiscaliteit - Belastingreglementen 2026-2031 - Goedkeuring

Volgende belastingreglementen zijn reeds vele jaren van toepassing in de stad Antwerpen:

• belastingreglement op de activeringsheffing op onbebouwde bouwgronden en kavels en belasting op braakliggende industriegronden, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 november 2022 (jaarnummer 664);
• belastingreglement op de leegstaande woningen of gebouwen, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 27 november 2023 (jaarnummer 736);
• belastingreglement op ongeschikt en/of onbewoonbaar verklaarde woningen, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 27 januari 2025 (jaarnummer 104);
• belastingreglement op uiterlijk verwaarloosde onroerende goederen, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 27 november 2023 (jaarnummer 736);
• belastingreglement op de woningen zonder inschrijving, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 november 2022 (jaarnummer 664);
• belastingreglement op de overnachtingen in toeristische logies, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 november  2022 (jaarnummer 664);
• belastingreglement op de vestigingen, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 november 2022 (jaarnummer 664);
• belastingreglement op de drijfkracht, de hefkracht en de motoren, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 18 december 2023 (jaarnummer 839);
• belastingreglement op de horeca, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 24 juni 2024 (jaarnummer 395);
• belastingreglement op lijk- en asbezorging van personen niet ingeschreven in het bevolkings- of vreemdelingenregister van de stad Antwerpen en op opgravingen van stoffelijke overschotten en opgravingen en/of overbrengingen van asurnen, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 november 2022 (jaarnummer 664);
• belastingreglement op de kamers en/of plaatsen, diensten als rendez-voushuizen, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 november 2022 (jaarnummer 664);
• belastingreglement op het takelen en bewaren van onregelmatige geparkeerde voertuigen, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 27 november 2023 (jaarnummer 736);
• belastingreglement op de inname van de openbare weg, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 november 2022 (jaarnummer 664);
• belastingreglement op de valse alarmmeldingen, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 november 2022 (jaarnummer 664);
• belastingreglement op vaste en mobiele reclame, reclamestands en steigerdoekreclame, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 november 2022 (jaarnummer 664);
• belastingreglement op de uitbatingsvergunningen, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 november 2022 (jaarnummer 664);
• belastingreglement op de omgevingsvergunning, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 november 2022 (jaarnummer 664);
• aanvullende gemeentebelasting op de personenbelasting, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 27 januari 2025 (jaarnummer 104);
• opcentiemen op de door het Vlaams Gewest geheven heffing op de leegstaande en/of verwaarloosde bedrijfsruimten, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 27 januari 2025 (jaarnummer 104);
• opcentiemen op de gewestelijke milieuheffing, laatst goedgekeurd door de gemeenteraad op 27 januari 2025 (jaarnummer 104).

Al deze reglementen lopen af op 31 december 2025. Omwille van de financiële behoefte van de stad én om de doelstellingen van het bestuursakkoord waar te maken, dienen al deze reglementen verlengd te worden.

Het decreet van 30 mei 2008 betreffende de vestiging, de invordering en de geschillenprocedure van provincie- en gemeentebelastingen en latere wijzigingen.

De omzendbrief KB/ABB 2019/2 van 15 februari 2019 betreffende de gemeentefiscaliteit.

Omzendbrief KBBJ/ABB 2025/1 van 18 juli 2025 over de strategische meerjarenplannen 2026-2031.

De artikelen 298 en 464, 1° WIB'92 (Wetboek Inkomstenbelasting).

De artikelen 465 tot en met 470 WIB'92.

Artikel 40, §3 van het decreet over het lokaal bestuur.

Artikelen 2.6.4.0.2 en 3.1.0.0.4 van het decreet van 13 december 2013 houdende de Vlaamse Codex Fiscaliteit.

Het besluit van de Vlaamse Regering van 20 december 2013 houdende de uitvoering van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013.

Het decreet van 19 april 1995 houdende de maatregelen ter bestrijding en voorkoming van leegstand en verwaarlozing van bedrijfsruimten.

Het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juli 1997 tot uitvoering van het decreet van 19 april 1995 houdende maatregelen ter bestrijding en voorkoming van leegstand en verwaarlozing van bedrijfsruimten.

Artikel 65 van het decreet van 23 december 2011 betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen.

Het besluit van de Vlaamse regering van 16 oktober 1991 betreffende de medewerking van de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij aan de inning van gemeentelijke opcentiemen op sommige milieuheffingen.

Het decreet van 27 maart 2009 betreffende het grond- en pandenbeleid.

De Vlaamse codex ruimtelijke ordening.

Vlaamse Codex Wonen van 2021.

Artikel 170, §4 van de Grondwet: uitdrukkelijke bevoegdheid van de gemeenteraad voor het invoeren van belastingen.
De artikelen 40, §3 en 41, 14° van het Decreet over het lokaal bestuur: exclusieve bevoegdheid van de gemeenteraad om de gemeentelijke belastingen vast te stellen.

Algemeen

Het verwerven van inkomsten via belastingen is noodzakelijk om mee de algemene uitgaven van de stad te dekken.

De tarieven van de verschillende belastingen zijn al vele jaren ongewijzigd gebleven.

Concreet dateren de huidige tarieven vanaf volgende aanslagjaren:

• voor de activeringsheffing op onbebouwde bouwgronden en kavels en de belasting op braakliggende industriegronden sinds aanslagjaar 2002;
• voor de belasting op de leegstaande woningen of gebouwen sinds aanslagjaar 2018;
• voor de belasting op de ongeschikt en/of onbewoonbaar verklaarde woningen sinds aanslagjaar 2018;
• voor de belasting op uiterlijk verwaarloosde onroerende goederen sinds aanslagjaar 2018;
• voor de belasting op de overnachtingen in toeristische logies sinds aanslagjaar 2021;
• voor de belasting op vestigingen sinds aanslagjaar 2009;
• voor de belasting op de drijfkracht, de hefkracht en de motoren sinds aanslagjaar 2009;
• voor de belasting op horecagelegenheden: sinds aanslagjaar 2015;
• voor de belasting op de lijk- en asbezorging van personen niet ingeschreven in het bevolkings- of vreemdelingenregister van de stad Antwerpen en op opgravingen van stoffelijke overschotten en opgravingen en/of overbrengingen van asurnen sinds aanslagjaar 2012;
• voor belasting op de kamers en/of plaatsen, dienstig als rendez-voushuizen sinds aanslagjaar 2015;
• voor de belasting op het takelen en bewaren van voertuigen sinds aanslagjaar 2008;
• voor de belasting op de inname van de openbare weg sinds aanslagjaar 2015;
• voor de belasting op de valse alarmmeldingen sinds aanslagjaar 2008;
• voor de belasting op vaste, dynamische en mobiele reclame, reclamestands en steigerdoekreclame sinds aanslagjaar 2010;
• voor de belasting op de uitbatingsvergunningen en wedkantoren sinds aanslagjaar 2015;

Niettegenstaande het wettelijk toegestaan is, werd er tot nu toe voor geopteerd om de bedragen van de belastingen niet te indexeren.

Om de belastingen in lijn te brengen met een veranderde wereld, wordt er voor geopteerd om een eenmalige indexatie en afronding door te voeren van 15% dan wel 20% (afhankelijk van het al dan niet ontradend karakter van een belasting). De aangepaste tarieven zullen van toepassing zijn vanaf aanslagjaar 2026. De bedragen die verkregen worden door deze indexatie liggen in lijn met de bedragen die zouden gelden als er sinds 2020 een jaarlijkse indexatie zou zijn toegepast.

Activeringsheffing

In het huidige reglement wordt een grond/kavel belast wanneer die gedurende het hele aanslagjaar onbebouwd is gebleven. Dit betekent dat deze belastingen pas uitvoerbaar verklaard kunnen worden vanaf 1 januari van het jaar volgend op het aanslagjaar en dit uiterlijk tegen 30 juni van dat jaar. Het komt voor de belastingplichtigen over of de belasting met een jaar vertraging wordt gevestigd. Daarom wordt er vanaf aanslagjaar 2026 gekozen om gronden/kavels te belasten indien ze gedurende het kalenderjaar voorafgaand aan het aanslagjaar onbebouwd gebleven zijn. Hiermee komt de activeringsheffing in lijn te liggen met de andere eigendomsbelastingen waar de belastbare toestand ook bekeken wordt in het kalenderjaar voorafgaand aan het aanslagjaar.

Aangezien de belastbare toestand voor 2025 onder het huidige reglement reeds belast wordt in aanslagjaar 2025, wordt er in een overgangsbepaling voorzien dat er voor aanslagjaar 2026 geen belasting geheven zal worden. De belastbare toestand voor 2026 zal immers belast worden in aanslagjaar 2027.

Tot slot wordt de bepaling geschrapt dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden en wordt de bepaling in verband met de aangifte aangepast om eventuele discussies  te vermijden naar aanleiding van de wijziging in het decreet van 30 mei 2008 betreffende de vestiging, de invordering en de geschillenprocedure van provincie- en gemeentebelastingen (verder: decreet op de gemeentefiscaliteit).

Leegstaande woningen of gebouwen

Er wordt een nieuwe vrijstelling van 1 jaar voorzien voor woningen of gebouwen met een beschermde erfgoedstatus, waarvoor de eigenaar bij verbouwingen of voor de aanvraag van een omgevingsvergunning overleg moet voeren met de Dienst Monumentenzorg. Verbouwingen van dergelijke panden moeten immers steeds besproken worden met deze dienst en de praktijk heeft uitgewezen dat dergelijke besprekingen de nodige tijd in beslag nemen zonder dat de eigenaars op dat moment kunnen starten met de uitvoering van aanpassingswerken.

In het huidig reglement wordt er gewerkt met een inlichtingenformulier. Aangezien dit document alle kenmerken heeft van een aangifteformulier, wordt ervoor gekozen om vanaf aanslagjaar 2026 de term ‘inlichtingenformulier’ te wijzigen naar ‘aangifteformulier’. Het gevolg hiervan is dat er een uiterste datum voor indiening van de aangifte vermeld wordt om tegemoet te komen aan de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

De bepaling dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden, wordt geschrapt. Dit om tegemoet te komen aan de meest recente wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

Stad Antwerpen en de gemeente Borsbeek zijn sinds 1 januari 2025 gefusioneerd, toch zijn de respectievelijke belastingreglementen van stad Antwerpen en gemeente Borsbeek (ieder voor het vroegere grondgebied) blijven bestaan in 2025, conform het draaiboek van de vrijwillige fusies van gemeenten. Dit maakt dat leegstaande woningen/gebouwen in Borsbeek voor aanslagjaar 2025 nog belast worden volgens het Borsbeekse belastingreglement. Vanaf aanslagjaar 2026 zal het voorgelegde reglement voor het ganse grondgebied gelden, waardoor een overgangsbepaling voorzien wordt voor panden gelegen op het grondgebied van het district Borsbeek.

Ongeschikt en/of onbewoonbaar verklaarde woningen

Er wordt een nieuwe vrijstelling van 1 jaar voorzien voor woningen of gebouwen met een beschermde erfgoedstatus, waarvoor de eigenaar bij verbouwingen of voor de aanvraag van een omgevingsvergunning overleg moet voeren met de Dienst Monumentenzorg. Verbouwingen van dergelijke panden moeten immers steeds besproken worden met deze dienst en de praktijk heeft uitgewezen dat dergelijke besprekingen de nodige tijd in beslag nemen zonder dat de eigenaars op dat moment kunnen starten met de uitvoering van aanpassingswerken.

In het huidig reglement wordt er gewerkt met een inlichtingenformulier. Aangezien dit document alle kenmerken heeft van een aangifteformulier, wordt ervoor gekozen om vanaf aanslagjaar 2026 de term ‘inlichtingenformulier’ te wijzigen naar ‘aangifteformulier’. Het gevolg hiervan is dat er een uiterste datum voor indiening van de aangifte vermeld wordt om tegemoet te komen aan de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

De bepaling dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden, wordt geschrapt. Dit om tegemoet te komen aan de meest recente wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

Uiterlijk verwaarloosde onroerende goederen

Er wordt een nieuwe vrijstelling van 1 jaar voorzien voor woningen of gebouwen met een beschermde erfgoedstatus, waarvoor de eigenaar bij verbouwingen of voor de aanvraag van een omgevingsvergunning overleg moet voeren met de Dienst Monumentenzorg. Verbouwingen van dergelijke panden moeten immers steeds besproken worden met deze dienst en de praktijk heeft uitgewezen dat dergelijke besprekingen de nodige tijd in beslag nemen zonder dat de eigenaars op dat moment kunnen starten met de uitvoering van aanpassingswerken.

In het huidig reglement wordt er gewerkt met een inlichtingenformulier. Aangezien dit document alle kenmerken heeft van een aangifteformulier, wordt ervoor gekozen om vanaf aanslagjaar 2026 de term ‘inlichtingenformulier’ te wijzigen naar ‘aangifteformulier’. Het gevolg hiervan is dat er een uiterste datum voor indiening van de aangifte vermeld wordt om tegemoet te komen aan de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

De bepaling dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden, wordt geschrapt. Dit om tegemoet te komen aan de meest recente wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

Stad Antwerpen en de gemeente Borsbeek zijn sinds 1 januari 2025 gefusioneerd, toch zijn de respectievelijke belastingreglementen van stad Antwerpen en gemeente Borsbeek (ieder voor het vroegere grondgebied) blijven bestaan in 2025, conform het draaiboek van de vrijwillige fusies van gemeenten. Dit maakt dat uiterlijk verwaarloosde onroerende goederen in Borsbeek voor aanslagjaar 2025 nog belast worden volgens het Borsbeekse belastingreglement. Vanaf aanslagjaar 2026 zal het voorgelegde reglement voor het ganse grondgebied gelden, waardoor een overgangsbepaling voorzien wordt voor panden gelegen op het grondgebied van het district Borsbeek.

Woningen zonder inschrijving

Door de invoering van het stedelijke politiereglement op de verhuurvergunning voor tijdelijke huisvesting van arbeidskrachten, hebben eigenaars de mogelijkheid om hun woning op die manier ter beschikking te stellen. Wanneer eigenaars dergelijke verhuurvergunning hebben bekomen van de stad en hun woning door tijdelijke arbeidskrachten laten bewonen, zal er in die woning bijna nooit een inschrijving in het bevolkingsregister zijn. Het is dan ook niet wenselijk om eigenaars die zich in die situatie bevinden te belasten voor een woning zonder inschrijving. Vanaf aanslagjaar 2026 zal een woning waarvoor een verhuurgunning werd verleend niet beschouwd worden als een woning zonder inschrijving en dit gedurende de termijn dat de verhuurvergunning geldt.

Het doorschuiven van de belasting naar de huurder in het geval de woning zijn hoofdverblijfplaats is, wordt in de toekomst afhankelijk gesteld van het voorleggen van een contract dat strekt tot hoofdverblijfplaats. Dit omwille van de duidelijkheid over het aan te leveren bewijs voor de toepassing van deze bepaling. Ook wordt de hoofdelijke aansprakelijkheid van de eigenaar ingebouwd. Die hoofdelijke aansprakelijkheid zal pas ingeroepen worden als de belastingheffende overheid, na alle wettelijk voorziene mogelijkheden te hebben uitgeput, de belasting niet kan invorderen bij de huurder. Hierbij wordt verduidelijkt dat deze hoofdelijke aansprakelijkheid de bona fide eigenaars/verhuurders niet viseert en enkel ingebouwd is in geval er huurcontracten voor hoofdverblijfplaats worden voorgebracht op basis waarvan de belastingheffende overheid de huurder niet kan terugvinden.

De vrijstelling die voorzien is voor een woning die gebruikt wordt voor een dienstverlenende activiteit wordt uitgebreid naar woningen die gebruikt worden voor detailhandel. Tevens wordt de voorwaarde toegevoegd dat die dienstverlenende activiteit/detailhandel de enige activiteit mag zijn die in de betreffende woning wordt uitgeoefend. Dit omdat de praktijk heeft uitgewezen dat sommige woningen de facto worden bewoond zonder dat er een inschrijving is en dat er bijkomstig slechts een beperkte dienstverlenende activiteit/detailhandel wordt uitgeoefend.

Daarnaast wordt een nieuwe vrijstelling ingevoerd voor woningen die zich in hetzelfde of een aangrenzend gebouw bevinden als de woning waar de eigenaar of huurder is ingeschreven, en die door dezelfde eigenaar of huurder worden gebruikt. Zo wordt vermeden dat een eigenaar die zijn woning uitbreidt met een aangrenzend eigendom, toch afzonderlijk wordt belast voor die extra entiteit. In dergelijke gevallen kan de eigenaar of huurder immers slechts op één adres ingeschreven zijn.

Tot slot wordt de bepaling geschrapt dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden en wordt de bepaling in verband met de aangifte aangepast om eventuele discussies  te vermijden naar aanleiding van de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

Toeristische logies

In het gemeenteraadsbesluit van 24 november 2020 (jaarnummer 653) werd bepaald dat de inkomsten van de verhoging van de tarieven vanaf aanslagjaar 2021 worden aangewend voor het aantrekken van internationale, meerdaagse congressen en evenementen naar Antwerpen. De huidige verhoging van de tarieven vanaf aanslagjaar 2026 heeft daar geen invloed op.

Daarnaast wordt de bepaling geschrapt dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden en wordt de bepaling in verband met de aangifte aangepast om eventuele discussies  te vermijden naar aanleiding van de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

Vestigingen

Momenteel wordt een 0-tarief gehanteerd voor ondernemingen met een oppervlakte tot 50m². Er wordt gekozen om het toepassingsgebied van het 0-tarief uit te breiden naar ondernemingen met een oppervlakte tot 100m². 

Daarnaast wordt de bepaling geschrapt dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden en wordt de bepaling in verband met de aangifte aangepast om eventuele discussies  te vermijden naar aanleiding van de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

Drijfkracht

Momenteel wordt een 0-tarief gehanteerd voor ondernemingen met een oppervlakte tot 50m². Er wordt gekozen om het toepassingsgebied van het 0-tarief uit te breiden naar ondernemingen met een oppervlakte tot 100m².

Daarnaast wordt de bepaling geschrapt dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden en wordt de bepaling in verband met de aangifte aangepast om eventuele discussies  te vermijden naar aanleiding van de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

Horeca

Momenteel wordt een 0-tarief gehanteerd voor ondernemingen met een oppervlakte tot 50m². Er wordt gekozen om het toepassingsgebied van het 0-tarief uit te breiden naar ondernemingen met een oppervlakte tot 100m².

Daarnaast wordt de bepaling geschrapt dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden en wordt de bepaling in verband met de aangifte aangepast om eventuele discussies  te vermijden naar aanleiding van de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

Lijk- en asbezorging

Voor de duidelijkheid worden een aantal definities ingevoerd.

De vrijstelling voor opgravingen/overbrengingen ingevolge de bestemmingswijziging van de gemeentelijke begraafplaats wordt geschrapt aangezien deze reeds vervat zit in de bestaande vrijstelling voor opgravingen of overbrengingen die van ambtswege plaatsvinden. Een bestemmingswijziging van een begraafplaats is immers een beslissing van ambtswege. Ook de vrijstelling voor de opgraving en overbrenging naar het ereperk wordt geschrapt omdat de beschikbare plaatsen op het ereperk beperkt zijn.

Rendez-voushuizen

De bepaling wordt geschrapt dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden en wordt de bepaling in verband met de aangifte aangepast om eventuele discussies  te vermijden naar aanleiding van de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

Inname van de openbare weg

Daarnaast wordt een vrijstelling ingevoerd voor terrassen langs gewestwegen, om in overeenstemming te zijn met de vrijstelling die reeds voorzien is in het belastingreglement voor de horeca.

Daarnaast wordt de bepaling geschrapt dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden en wordt de bepaling in verband met de aangifte aangepast om eventuele discussies  te vermijden naar aanleiding van de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

Reclame

In het huidige reglement wordt de eerste m² reclame vrijgesteld die enkel de handelsbenaming van de zaak betreft. Dergelijke reclame wordt in het nieuwe reglement gedefinieerd als ‘zaakgebonden reclame’ en wordt vanaf aanslagjaar 2026 volledig vrijgesteld.

Daarnaast wordt de bepaling geschrapt dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden en wordt de bepaling in verband met de aangifte aangepast om eventuele discussies  te vermijden naar aanleiding van de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.

Omgevingsvergunning

De bepalingen  met betrekking tot omgevingsvergunningen afgeleverd voor 1 januari 2020 worden geschrapt. Dit is het gevolg van het feit dat dergelijke omgevingsvergunningen vanaf 1 januari 2026 niet meer belastbaar kunnen zijn. Tot eind 2025 was dit nog wel het geval omwille van de overgangsbepaling die opgenomen was ten opzichte van de vroegere belasting op bouwen/herbouwen.  Voordat de eengemaakte belasting op omgevingsvergunning van kracht werd, werd het bijkomend volume belast onder dit vroegere reglement waarin het belastbaar tijdstip bepaald was op het moment dat de werken beëindigd waren. Aangezien vergunde werken beëindigd dienden te zijn uiterlijk 5 jaar na de aflevering van de vergunning, situeerde het belastbaar tijdstip voor vergunningen afgeleverd voor 1 januari 2020 zich dus uiterlijk op 31 december 2024.

Het tarief voor de aflevering van een vergunning wordt geschrapt omdat dit vanaf 1 januari 2026 geïnd zal worden via een retributie.

Er wordt een nieuw tarief ingevoerd voor het creëren van een bijkomende woongelegenheid. Dit omdat de stad in dergelijke gevallen bijkomende taken of dienstverlening moet realiseren.

Tot slot wordt de bepaling geschrapt dat een administratieve geldboete aan een derde kan opgelegd worden. Deze wijziging is ingegeven om tegemoet te komen aan de wijziging in het decreet op de gemeentefiscaliteit.