2026_CBS_00038 - Omgevingsvergunning - OMV_2025104555. Memlingstraat 2. District Antwerpen - Weigering

Er werd een aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend bij het college van burgemeester en schepenen, die behandeld wordt volgens de vereenvoudigde procedure van het Omgevingsvergunningendecreet.

Omschrijving stedenbouwkundige handelingen

Relevante voorgeschiedenis

-          27/05/2025: statusrapport

-          19/09/1952: toelating (18#29900) voor een gevelverandering en optrekken verdieping.

Vergunde toestand

Er zijn geen vergunningen teruggevonden in de archieven;

Toestand bij inwerkingtreding gewestplan Antwerpen:

-          functie: wonen (meergezinswoning – 3 woongelegenheden)

-          bouwvolume:

• 3 bouwlagen met plat dak;
• bouwdiepte 17,82 m;
• links achteraan open ruimte van 7,9 m²;

-          gevelafwerking:

• simili bezetting met geveldetaillering in witte hardsteen;
• blauwe hardstenen dorpels en plint.

Bestaande toestand

-          afwijkend gevelafwerking.

Nieuwe toestand

-          functie: wonen (meergezinswoning – 4 woongelegenheden)

-          bouwvolume:

• 5 bouwlagen met plat dak;
• bouwdiepte 17,82 m;
• links achteraan open ruimte van 7,9 m²;
• dakterras achteraan rechts van 8,3m²;
• bovenste daklaag:

-          vooraan gemeenschappelijk dakterras;

-          midden zone links trappenhal met rechts een wintertuin;

-          achteraan dakterras

-          gevelafwerking:

• donkergrijze sierpleistering met geveldetaillering in roodgeverfde hardsteen;
• rood geverfde blauwe hardstenen dorpels;
• grijs pvc buitenschrijnwerk;
• bovenste daklaag in zinken platen.

Inhoud van de aanvraag

-          vermeerderen van het aantal woongelegenheden van 3 naar 4;

-          uitbreiden van het volume;

-          wijzigen van de voorgevel;

-          wijzigen van de scheimuren; 

-          doorvoeren van constructieve werken.

Het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning, het decreet houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid, de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, het decreet betreffende het integraal handelsvestigingsbeleid, het decreet betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu en hun uitvoeringsbesluiten zijn van toepassing.

Conform artikel 15 van het Omgevingsvergunningsdecreet is het college van burgemeester en schepenen voor zijn ambtsgebied in eerste administratieve aanleg bevoegd voor volgende aanvragen van:

1. de gemeentelijke projecten;
2. andere gevallen dan deze waarvoor de Vlaamse regering of de deputatie bevoegd is.

Voorafgaand aan zijn beslissing neemt het college kennis van het verslag van de gemeentelijke omgevingsambtenaar.

Het verslag van de gemeentelijke omgevingsambtenaar luidt:

Adviezen

Externe adviezen

Interne adviezen

Toetsing regelgeving en beleidsrichtlijnen

Plannen van aanleg, ruimtelijke uitvoeringsplannen en verkavelingen

Het eigendom is gelegen binnen de omschrijving van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan GRUP Afbakening grootstedelijk gebied Antwerpen, goedgekeurd op 19 juni 2009. Volgens dit plan ligt het eigendom in de volgende zone: Afbakeningslijn grootstedelijk gebied Antwerpen.

Het eigendom is gelegen in het gewestplan Antwerpen (Koninklijk Besluit van 3 oktober 1979 en latere wijzigingen). Het eigendom ligt, volgens dit van kracht zijnde gewestplan, in een woongebied. De woongebieden zijn bestemd voor wonen, alsmede voor handel, dienstverlening, ambacht en kleinbedrijf voor zover deze taken van bedrijf om redenen van goede ruimtelijke ordening niet in een daartoe aangewezen gebied moeten worden afgezonderd, voor groene ruimten, voor sociaal-culturele inrichtingen, voor openbare nutsvoorzieningen, voor toeristische voorzieningen, voor agrarische bedrijven. Deze bedrijven, voorzieningen en inrichtingen mogen echter maar worden toegestaan voor zover ze verenigbaar zijn met de onmiddellijke omgeving. (Artikel 5 van het Koninklijk Besluit van 28 december 1972 betreffende de inrichting en toepassing van de ontwerpgewestplannen en de gewestplannen). 

(Gewestelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (GRUP's) kan u raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be/grup. Het gewestplan kan u raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be/gewestplan.)

De aanvraag ligt niet in een verkaveling.

De aanvraag is in overeenstemming met de bepalingen van het gewestplan.

Gewestelijke stedenbouwkundige verordeningen

-          Hemelwater: het besluit van de Vlaamse Regering van 10 februari 2023 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwater, tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 16 juli 2010 tot bepaling van stedenbouwkundige handelingen waarvoor geen omgevingsvergunning nodig is en tot opheffing van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 juli 2013 houdende vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwaterputten, infiltratievoorzieningen, buffervoorzieningen en gescheiden lozing van afvalwater en hemelwater.
(De verordening hemelwater kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > Hemelwaterverordening 2023)
De verordening hemelwater is niet van toepassing op de aanvraag.

-          Toegankelijkheid: het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake toegankelijkheid (verder genoemd verordening toegankelijkheid).
(De verordening toegankelijkheid kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > verordening toegankelijkheid)
De verordening toegankelijkheid is niet van toepassing op de aanvraag.

-          Publiciteit: het besluit van de Vlaamse regering van 12 mei 2023 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening voor publiciteitsinrichtingen.
(De verordening publiciteit kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > Gewestelijke publiciteitsverordening 2023)
De gewestelijke publiciteitsverordening is niet van toepassing op de aanvraag.
 

Algemene bouwverordeningen

-          Voetgangersverkeer: het besluit van de Vlaamse regering van 29 april 1997 houdende de vaststelling van algemene bouwverordeningen inzake wegen voor voetgangersverkeer (verder genoemd verordening voetgangersverkeer), en de omzendbrief RO/98/2 van 23 maart 1998 betreffende de algemene bouwverordening inzake wegen voor voetgangersverkeer.
(De verordening voetgangersverkeer kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > verordening wegen voor voetgangersverkeer)
De verordening voetgangersverkeer is niet van toepassing op de aanvraag.
 

Gemeentelijke stedenbouwkundige verordeningen

-          Bouwcode: de gemeentelijke stedenbouwkundige verordening (verder genoemd bouwcode), definitief vastgesteld door de gemeenteraad in zitting van 25 maart 2024 en in werking getreden op 15 juli 2024.
(De bouwcode kan je raadplegen via www.antwerpen.be, zoek op ‘regelgeving bouwen in Antwerpen’)
De aanvraag wijkt af van de bepalingen van de bouwcode op volgende punten:

• Artikel 6 Ruimtelijke draagkracht

de maat, vorm en het uitzicht van een gebouw passen visueel en vormelijk niet in de omgeving;

• artikel 7 Programmatorische draagkracht, stedelijke verweving van functies

het programma is niet afgestemd op de typologie en grootte van het gebouw;

• artikel 8 Visuele en vormelijke inpassing:

de gevel respecteert niet het straatbeeld en waardeert niet de architecturale kwaliteit van het gevelbeeld op;

• artikel 9 Minimale hoogte van ruimten:

de minimale plafondhoogte voor verblijfsruimten bedraagt 2,60 meter, de nieuwe daklaag heeft maar een binnenhoogte van 2,55 m;

• artikel 19 Afvalverzameling:

er is geen afvalberging voorzien die voldoet aan de bepalingen van dit artikel;

• artikel 20 daken:

het is onduidelijk of er een niet-brandbare strook van 30 cm wordt voorzien aan de lichtkoepel.

• artikel 32 POET-principe is leidend:

er ontbreekt 1 autostalplaats;

• artikel 33 Fietsparkeren maximaal op eigen terrein:

de tussenafstand van de fietsen bedraagt geen 60 cm.

-          Stedenbouwkundige lasten: de gemeentelijke stedenbouwkundige verordening ‘Stedenbouwkundige lasten’ (verder genoemd verordening stedenbouwkundige lasten), definitief vastgesteld door de gemeenteraad in zitting van 29 april 2024. (De verordening stedenbouwkundige lasten kan je raadplegen via https://www.antwerpen.be/nl/overzicht/vergunningen/regelgeving)
De aanvraag valt niet onder het toepassingsgebied van de verordening stedenbouwkundige lasten.

Sectorale regelgeving

-          MER-screening:
Rekening houdend met de kenmerken van de aanvraag en zijn omgeving werd geoordeeld tijdens het volledig- en ontvankelijkheidsonderzoek dat de mogelijke milieueffecten van het project niet aanzienlijk zijn.

-         Programmatische Aanpak Stikstof: overeenkomstig het stikstofdecreet, het nieuwe beoordelingskader voor alle aanvragen die stikstofemissies veroorzaken, in werking getreden op 23 februari 2024.
Op basis van de toepassing van het stikstofdecreet kan redelijkerwijs worden vastgesteld dat de voorliggende aanvraag een verkeersdragend of een verkeersgenererend project is. Bijgevolg is het beoordelingskader voor stikstofoxiden veroorzaakt door mobiliteit van toepassing. De stikstofdepositie van het project en de effecten hiervan zijn onderzocht voor de Habitatrichtlijngebieden (SBZ-H) binnen een straal van 20 km rond het projectgebied. 

De berekende impact(https://www.waterinfo.be/informatieplicht) is lager dan of gelijk aan de minimis-drempel van 1%.

De kritische depositiewaarde ten aanzien van de SBZ-H wordt door het project niet overschreden. Bijgevolg is de opmaak van een passende beoordeling van de effecten van stikstofdepositie via de lucht ten aanzien van de SBZ-H niet vereist. 

-            Watertoets: overeenkomstig artikel 1.3.1.1 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid, gecoördineerd op 15 juni 2018 (verder genoemd Waterwetboek), dient een vergunningsaanvraag onderworpen te worden aan de zogenaamde watertoets. Deze wordt uitgevoerd overeenkomstig het besluit van de Vlaamse Regering van 20 juli 2006 tot vaststelling van nadere regels voor de toepassing van de watertoets, tot aanwijzing van de adviesinstanties en tot vaststelling van nadere regels voor de adviesprocedure bij de watertoets, vermeld in artikel 1.3.1.1 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid, gecoördineerd op 15 juni 2018 (verder genoemd Watertoetsbesluit).

Voor het project is geen fluviale overstromingskans gemodelleerd (score A).

Het project is gelegen in een zone met een kleine pluviale overstromingskans (T1000) onder toekomstig (2050) klimaat (score B).

Het project is niet gelegen in een signaalgebied.

Na onderzoek blijkt dat het project waarschijnlijk geen schadelijke effecten op het watersysteem veroorzaakt.

Kijk de score van uw project na op https://www.waterinfo.be/informatieplicht.

Op volgende website worden oplossingen aangereikt om gebouwen te beschermen tegen waterindringing of in het geval van onvermijdbare waterindringing de kans op schade te verkleinen. https://vmm.vlaanderen.be/publicaties/individuele-bescherming-tegen-overstromingen.

-          Rioleringstoets: overeenkomstig artikel 4.3.9 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening van 15 mei 2009 moet een omgevingsvergunningsaanvraag getoetst worden aan de zogenaamde rioleringstoets.
De rioleringstoets is niet van toepassing op de aanvraag.

-          Vlaamse codex Wonen van 2021: Gecodificeerde decreten over het Vlaamse woonbeleid, gecodificeerd op 17 juli 2020.
(De kwaliteitsnormen voor woningen, die in uitvoering van de Vlaamse codex Wonen van 2021 zijn opgemaakt, kan je raadplegen via www.wonenvlaanderen.be, zoek op “besluit Vlaamse codex van 2021”)
De aanvraag valt onder het toepassingsgebied van de Vlaamse codex Wonen van 2021.

-          Rooilijn: artikel 4.3.8 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) van 15 mei 2009.
(De VCRO kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be/, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO))
Artikel 4.3.8 is niet van toepassing op de aanvraag.
 

Beleidsmatig gewenste ontwikkelingen

-          Transformatieleidraad: Transformatieleidraad Ruimte geven aan de stad van morgen. Op 21 mei 2024 keurde de gemeenteraad dit plan goed.
De transformatieleidraad kan je raadplegen via Transformatieleidraad.

-          Strategische Ruimteplan Antwerpen (SRA): Op 21 mei 2024 keurde de gemeenteraad het nieuwe plan goed.
Het strategisch ruimteplan Antwerpen kan je raadplegen via Strategisch Ruimteplan Antwerpen. 

Omgevingstoets

Toetsing van de verenigbaarheid van het aangevraagde met de omgeving en de goede ruimtelijke ordening

Functionele inpasbaarheid

De aanvraag is gesitueerd in de Memlingstraat, gelegen in een woonwijk van het district Antwerpen. De onmiddellijke omgeving wordt gekenmerkt door één- en meergezinswoningen.

De aanvraag wijkt af op artikel 7 van de bouwcode. Het programma en de omvang van het programma zijn niet afgestemd op de typologie en grootte van het gebouw.

De verwevenheid van functies is een essentieel kenmerk van een binnenstedelijk gebied. Maar een te grote mix van verschillende functies of een te grote concentratie van één bepaalde functie kan tevens voor conflicten en overlast zorgen. Voorbeelden van overlast hierbij zijn geluidsproductie, parkeerdruk, mobiliteitsgeneratie, laden en lossen, dag- of nachtactiviteiten. Ook een te hoge concentratie meergezinswoningen kan overlast met zich meebrengen. De impact van een appartementsgebouw is bijvoorbeeld heel anders dan dat van een rijhuis voor één gezin. De typologie en schaal kunnen overlast genereren door middel van concentraties. Het verschil tussen verschillende typologieën kan niet steeds via de functiebeperkingen in een bestemmingsplan kunnen worden opgevangen en moeten daarom steeds concreet worden nagegaan in de aanvraag in functie van de verenigbaarheid van de aanvraag met de goede ruimtelijke ordening.

Om bovenstaande hinderaspecten aanvaardbaar te houden en tegelijk de woonkwaliteit te garanderen, is het bijgevolg noodzakelijk om de juiste verhoudingen te zoeken tussen verschillende woningtypes enerzijds en de omvang (oppervlakte) van de verschillende functies binnen de woningen anderzijds. Dit is principieel het geval in voorliggend project, echter voorziet de aanvraag niet in de noodzakelijke voorzieningen (afvalberging en fietsenstalling) voor het volledige project en wordt er niet ingezet op het verhogen van de woonkwaliteit van de bestaande wooneenheden op het perceel van de aanvraag.

Hieruit kunnen we concluderen dat door het vermeerderen van 3 naar 4 wooneenheden de densiteit op onaanvaardbare wijze stijgt en tegelijkertijd het woongenot daalt. Verder verhoogt dit de druk op het perceel, het bouwblok en de wijk onaanvaardbaar waardoor de draagkracht van de site wordt overschreden.

Schaal - ruimtegebruik - bouwdichtheid

De aanvraag voldoet niet aan de goede ruimtelijke ordening op vlak van schaal, het ruimtegebruik en de bouwdichtheid. De afwijking op artikel 6 van de bouwcode kan niet gunstig worden geadviseerd.

De aanvraag betreft een hoekpand en vormt de overgang tussen 2 rijen aaneengesloten bebouwing. De linkerzijde van de rijbebouwing bestaat uit 2 à 3 bouwlagen onder een zadeldak. De rechterzijde van de rijbebouwing bestaat uit 3 à 5 bouwlagen afwisselend onder een zadeldak, mansardedak of plat dak.

De linker aanpalende bestaat uit 3,5 bouwlagen onder een zadeldak. De bouwdiepte bedraagt circa 11 m. Het zadeldak heeft een dakbasis van circa 10 m. De rechter aanpalende bestaat uit 3 bouwlagen onder een schilddak.

De aanvraag bestaat zelf uit 3 bouwlagen onder een daklaag met een teruggetrokken volume. De bouwdiepte van de daklaag bestaat uit 13,25 m waarachter nog een dakterras ligt. Het teruggetrokken volume ligt op 4,72 m van de voorgevellijn en is 4,37 m diep.
Er ontstaat een atypisch volume in de omgeving met ongewenste scheimuuraanpassing ten opzichte van de aanpalenden.
Het gebouw richt zich niet naar de bestaande elementen van de straatwand of de omliggende gebouwen. De schaal van de aanvraag is totaal anders. De aanvraag is stedenbouwkundig niet aanvaardbaar en dient te worden geweigerd.

Visueel-vormelijke elementen - Cultuurhistorische aspecten

De afwijking op artikel 8 van de bouwcode – met betrekking tot de afwerking van de gevels – wordt ongunstig geadviseerd.
Donkergrijze sierpleistering met geveldetaillering in roodgeverfde hardsteen respecteert noch het straatbeeld en waardeert noch de architecturale kwaliteit van het gevelbeeld op. Dit is stedenbouwkundig niet aanvaardbaar, de aanvraag dient te worden geweigerd.

Verder is op basis van de ingediende aanvraag de impact van de aansluiting op het beschermde monument moeilijk beoordeelbaar. Het is niet aangewezen om een borstwering bekleed met dakmateriaal te laten aansluiten op het beschermde monument.

Hinderaspecten – gezondheid – gebruiksgenot – veiligheid in het algemeen

De afwijking op artikel 19 van de bouwcode – met betrekking tot de afvalberging –wordt ongunstig geadviseerd. Deze afvalberging is bereikbaar via de gemeenschappelijke hal; echter kan het huisvuil niet op vlotte wijze naar de openbare weg verplaatst worden. Dit is stedenbouwkundig niet aanvaardbaar.

Het ontwerp wordt ongunstig geadviseerd. De bestaande appartementen bieden reeds onvoldoende wooncomfort. Er worden twee-slaapkamerappartementen aangeboden met een oppervlakte van circa 66 m². Het aantal slaapkamers staat niet in verhouding met het aantal beschikbare vierkante meters leefruimte per bewoner. De bestaande woonkwaliteit is dus al niet optimaal. Er ligt al een druk op het perceel.
Door het creëren van 1 bijkomend éénslaapkamerappartement, stijgt deze druk nog meer waardoor de woonkwaliteit helemaal daalt in het pand. Dit is stedenbouwkundig niet aanvaardbaar.

Het dossier werd voorwaardelijk gunstig geadviseerd door brandweer. De voorgestelde voorwaarden worden integraal opgenomen als voorwaarde in geval er een vergunning wordt verleend. 

Mobiliteitsimpact (onder andere toetsing parkeerbehoefte)

Het algemene principe is dat een omgevingsvergunningsaanvraag in vele gevallen een parkeerbehoefte genereert. Om te vermijden dat de parkeerbehoefte (geheel of gedeeltelijk) wordt afgewenteld op het openbaar domein, dient het parkeren maximaal op eigen terrein te worden voorzien. Dit is het zogenaamde POET principe (Parkeren Op Eigen Terrein).

De parkeer- en stallingsnormen uit de tabel van dienen te worden nageleefd bij nieuwbouw, herbouw, verbouwing, functiewijziging, volume-uitbreiding, wijzigen van het aantal wooneenheden en wijziging tussen de gedefinieerde subfuncties in paragraaf 3. Wie niet op eigen terrein voorziet in de werkelijke parkeerbehoefte, dient hiervoor een compensatie te betalen.
 

Fietsvoorzieningen

Voor het bijkomend appartement met 1 slaapkamer moeten 2 fietsenstallingen voorzien worden.
Er wordt een fietsenstalling ingericht op het gelijkvloers voor 3 fietsen, echter is deze niet vlot toegankelijk. Een doorgang van 80 cm breed is onvoldoende breed om met de fiets aan de hand te passeren. Verder bedraagt de tussenafstand tussen de fietsenstallingen geen 60 cm. Dit is stedenbouwkundig niet aanvaardbaar. 

Advies aan het college

Advies over de stedenbouwkundige handelingen

Aan het college wordt voorgesteld om voor de stedenbouwkundige handelingen de omgevingsvergunning te weigeren, omwille van onverenigbaarheden met stedenbouwkundige voorschriften, een goede ruimtelijke ordening.

De aanpalende eigenaars waarvan de scheidingsmuren met het project zouden worden opgericht, uitgebreid of afgebroken, werden om hun standpunt gevraagd. Er werden geen standpunten, opmerkingen of bezwaren ingediend tijdens de openbaarmaking.