2026_CBS_00023 - Omgevingsvergunning. Advies hogere overheid. Voorwaardelijk gunstig advies - OMV_2025121557. Luithagen-Haven zonder nummer. District Antwerpen - Goedkeuring

Er werd bij de Vlaamse Regering of de gewestelijke omgevingsambtenaar een aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend. De aanvraag wordt behandeld volgens de gewone procedure van het Omgevingsvergunningendecreet.

De Vlaamse Regering of de gewestelijke omgevingsambtenaar verzoekt het college of de gemeentelijke omgevingsambtenaar om:

- een openbaar onderzoek te houden;

- advies uit te brengen.

Omschrijving stedenbouwkundige handelingen

Relevante voorgeschiedenis

- 26/08/2011: stedenbouwkundige vergunning (8.00/11002/5869.1) voor het verwijderen van de houtopstand boven de bestaande hogedrukleidingen;

- 15/12/2006: stedenbouwkundige vergunning (436.199(2)) voor omgevingswerken (aanplantingen, terreinafsluitingen, schanskorven, verlichtingsmast, vlaggenmast, vijvers en reclameborden).

Bestaande toestand

Het kruispunt Noorderlaan – Luithagen-Haven betreft bestaande infrastructuur waarbij Luithagen-Haven de hoofdtoegang vormt tot het industriegebied gelegen tussen de gewestweg Noorderlaan in het zuiden en het natuurgebied Bospolder in het noorden. Parallel aan de Noorderlaan en Luithagen-Haven zijn fietspaden aangelegd.

Nieuwe toestand

* functie:

  > optimalisatie en uitbreiding bestaande infrastructuur door:

- aanleg dubbelrichtingsfietspad;

- aanleg van een bypass voor gemotoriseerd verkeer.

* inrichting:

  > nieuw fietspad in de bocht ten noorden van de Noorderlaan en ten westen van Luithagen-Haven;

  > een afslagstrook voor verkeer komende van Luithagen-Haven dat rechts wilt afslaan richting Noorderlaan.

Inhoud van de aanvraag

- ontbossen;

- aanleggen van verharding;

- wijzigen van het reliëf.

De aanvraag maakt tevens melding het opbreken van bestaande verharding, heraanleg van bestaande verharding, aanduiden van wegmarkeringen en de aanleg van een werfzone.Met uitzondering van het vernieuwen van de toplaag dat beschouwd wordt als onderhoudswerk en niet-vergunningsplichting is, zijn deze handelingen vrijgesteld van vergunningsplicht volgens artikelen 10, 13 en 17 van het Vrijstellingenbesluit.

Het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning, het decreet houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid, de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening en hun uitvoeringsbesluiten zijn van toepassing.

Conform artikel 24 en 42 van het Omgevingsvergunningsdecreet heeft het college of de gemeentelijke omgevingsambtenaar de bevoegdheid advies uit te brengen voor de vergunningsaanvragen op haar grondgebied waarvoor de deputatie, de Vlaamse regering of de gewestelijke omgevingsambtenaar de bevoegde overheid is, tenzij:

1. de aanvraag ingediend is door het betrokken college;
2. de aanvraag louter betrekking heeft op mobiele of verplaatsbare ingedeelde inrichtingen of activiteiten.

Het college heeft op 17 november 2017 (jaarnummer 2017_CBS_08858) beslist om de adviesbevoegdheid op te nemen.

Adviezen

Externe adviezen

Interne adviezen

Toetsing regelgeving en beleidsrichtlijnen

Plannen van aanleg, ruimtelijke uitvoeringsplannen en verkavelingen

Het project is gelegen in het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) Afbakening zeehavengebied Antwerpen (Besluit van de Vlaamse regering van 30 april 2013), binnen de afbakeningslijn.

De gebieden binnen de afbakeningslijn behoren tot het zeehavengebied Antwerpen.

Met uitzondering van de deelgebieden waarvoor in dit plan voorschriften werden vastgelegd, blijven de op het ogenblik van de vaststelling van dit plan bestaande bestemmings- en inrichtingsvoorschriften onverminderd van toepassing.

Het projectgebied is volgens voornoemd gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan deels bestemd als Gebied voor verkeers- en vervoersinfrastructuur.

Dit gebied is bestemd voor verkeers- en vervoersinfrastructuur en aanhorigheden. In dit gebied zijn alle handelingen toegelaten voor de aanleg, het functioneren of aanpassing van die verkeers- en vervoersinfrastructuur en aanhorigheden. Daarnaast zijn alle handelingen met het oog op de ruimtelijke inpassing, buffers, ecologische verbindingen, kruisende infrastructuren, leidingen, telecommunicatie infrastructuur, lokaal openbaar vervoer, lokale dienstwegen en paden voor niet-gemotoriseerd verkeer toegelaten. Daarnaast is de ontwikkeling, het herstel en de instandhouding van ecologische infrastructuur toegelaten. Een deel van het gebied voor verkeers- en vervoersinfrastructuur aan de R2 wordt ingericht met ecologische infrastructuur. Deze ecologische infrastructuur moet eveneens voldoen aan de voorwaarden van landschappelijke inpassing. Na aanleg van de infrastructuur kunnen voor het gedeelte van de zone dat voorlopig niet werd benut, de voorschriften van de naastliggende bestemming toegepast worden.

Het projectgebied is volgens voornoemd gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan eveneens deels bestemd als Gebied voor zeehaven- en watergebonden bedrijven.

Dit gebied is bestemd om te functioneren als Vlaams havengebied als onderdeel van de haven van Antwerpen. Het is bestemd voor zeehavengebonden en zeehavengerelateerde industriële en logistieke activiteiten en distributie-, opslag- en overslagactiviteiten die gebruikmaken van en aangewezen zijn op de zeehaveninfrastructuur.

Alle handelingen die nodig of nuttig zijn voor de realisatie van de bestemming en voor de exploitatie van de haven en de bedrijven zijn toegelaten.

Daartoe worden ook de volgende werken, handelingen, voorzieningen, en wijzigingen gerekend:

- de aanleg en het onderhoud van infrastructuur die nodig is voor de toegankelijkheid of voor verbindingen langs de waterzijde en langs de landszijde;

- het laguneren of op een andere wijze bergen of verwerken van baggerspecie. Daarnaast is de ontwikkeling, het herstel en de instandhouding van tijdelijke ecologische infrastructuur toegelaten.

In het gebied zijn eveneens gebouwen of lokalen voor bewakingspersoneel toegelaten.

In het gebied zijn kantoorgebouwen niet toegelaten, tenzij ze noodzakelijk zijn voor en een inherent onderdeel zijn van de exploitatie van haven- en industriële activiteiten. De bestaande kantoorgebouwen kunnen behouden blijven binnen het bestaande bouwvolume op het moment van definitieve vaststelling van dit gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan. Uitbreidingen zijn niet toegelaten.

De aanvraag dient beoordeeld te worden aan de hand van de voorschriften van het ruimtelijk uitvoeringsplan.

De aanvraag is in overeenstemming met de bestemming en de voorschriften van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan.

Voor een straal van 500 meter rond de aanvraag is het voormelde GRUP tevens van toepassing. Hier gelden de volgende bestemmingsvoorschriften:

* Gebied voor zeehaven- en watergebonden bedrijven;

* Gebied voor waterweginfrastructuur voor het Albertdok;

* Grensgebied met het grootstedelijk gebied – omgeving Noorderlaan;

* overdruk Leidingstraten parallel aan de Noorderlaan en overdruk Bouwvrije strook parallel aan de zone van de snelweg A12.

Ten oosten van de aanvraag bevindt zich de grens van het afgebakende zeehavengebied. Buiten de afbakeningslijn is het gewestplan Antwerpen nog van toepassing, met bestemmingen Ambachtelijke bedrijven en kmo’s, Bestaande hoofdverkeerswegen en Bufferzones.

Gewestelijke stedenbouwkundige verordeningen

Hemelwater: het besluit van de Vlaamse Regering van 10 februari 2023 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwater, tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 16 juli 2010 tot bepaling van stedenbouwkundige handelingen waarvoor geen omgevingsvergunning nodig is en tot opheffing van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 juli 2013 houdende vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwaterputten, infiltratievoorzieningen, buffervoorzieningen en gescheiden lozing van afvalwater en hemelwater.

De verordening hemelwater is van toepassing op de aanvraag. De aanvraag voorziet in de aanleg van wadi’s naar waar het hemelwater wordt afgeleid en op natuurlijke wijze kan infiltreren in de bodem.

Toegankelijkheid: het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake toegankelijkheid.

De verordening toegankelijkheid is niet van toepassing op de aanvraag.

Publiciteit: het besluit van de Vlaamse regering van 12 mei 2023 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening voor publiciteitsinrichtingen.

De verordening publiciteit is niet van toepassing op de aanvraag.

Sectorale wetgeving

Zorgplicht: artikel 14 van het decreet van 21 oktober 1997 betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu (het Natuurdecreet). De zorgplicht verplicht eenieder die handelingen stelt of activiteiten uitvoert om alle redelijke maatregelen te nemen om schade aan natuur en biodiversiteit te voorkomen. Indien schade niet kan worden vermeden, moet zij zoveel mogelijk worden beperkt en, wanneer schade zich toch voordoet, hersteld.

Natuurtoets: artikel 16 van het decreet van 21 oktober 1997 betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu (het Natuurdecreet). In het geval van een vergunningsplichtige activiteit, draagt de bevoegde overheid er zorg voor dat er geen vermijdbare schade aan de natuur kan ontstaan door de vergunning of toestemming te weigeren of door redelijkerwijze voorwaarden op te leggen om de schade te voorkomen, te beperken of, indien dit niet mogelijk is, te herstellen.

De aanvraag voorziet in de ontbossing van 457 m² jong, spontaan gegroeid bos. Dit wordt gemotiveerd vanuit de nodige infrastructuurwerken om de verkeersveiligheid op het kruispunt Noorderlaan – Luithagen-Haven te verbeteren. Het college is van oordeel dat dit onvermijdbare schade betreft en dat de natuurwaarde van dit bos beperkt is. De aanvrager voorziet niet in een compensatie, gezien dit type bos een vrijstelling geniet van de boscompensatieplicht conform het Bosdecreet.

Gelet op de zorgplicht, alsook het milderende effect van bomen voor het (lokale en globale) klimaat door schaduwwerking en CO₂-opslag is compensatie in de onmiddelllijke omgeving wel wenselijk. Momenteel vormt de bomenrij een bufferstrook tussen de Noorderlaan en het achterliggende industriegebied Luithagen. Het is aangewezen deze bomenrij na de werken terug te vervolledigen langsheen het kruispunt of minstens de ruimte te voorzien voor spontane hergroei van de bebossing.

Omgevingstoets

Toetsing van de verenigbaarheid van het aangevraagde met de omgeving en de goede ruimtelijke ordening

Functionele inpasbaarheid

Het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge wenst mee te werken aan de ambitie om meer mensen op de fiets te krijgen als vervoersmiddel voor woon-werkverkeer. Om dit te bewerkstelligen, is het van belang dat de fietsinfrastructuur goed en veilig is en verder wordt uitgebouwd. Daarvoor is een masterplan ‘fietspaden haven Antwerpen’ opgemaakt waarin de bestaande situatie wordt geïnventariseerd en een oplijsting wordt gemaakt van de knelpunten en missing links.

Voorliggende aanvraag kadert binnen dat plan door de aanleg van een dubbelrichtingsfietspad tussen Luithagen-Haven en Noorderlaan. Daarnaast omvat de aanvraag de aanleg van een bypass voor gemotoriseerd verkeer ter hoogte van dit kruispunt. De bypass heeft als doel om de doorstroming van verkeer te optimaliseren.

Volgende handelingen worden aangevraagd:

- aanleg van verhardingen: ten noordwesten van het kruispunt Luithagen-Haven – Noorderlaan wordt in de berm een nieuw fietspad aangelegd. Het fietspad sluit aan op bestaande infrastructuur. Parallel langs de zuidzijde van dit fietspad wordt de afslagstrook voor gemotoriseerd verkeer aangelegd. Het verkeer kan op die manier van op Luithagen-Haven naar rechts afdraaien richting Noorderlaan zonder het doorgaande verkeer te hinderen. De bestaande busstrook wordt heraangelegd en beperkt opgeschoven naar het oosten.

- wijzigen van het reliëf: om te voldoen aan de verordening hemelwater worden langs de nieuwe verhardingen wadi’s aangelegd naar waar het hemelwater afvloeit. De wadi’s zullen 30 centimeter diep worden uitgegraven.

- ontbossen: om bovenstaande werken te kunnen uitvoeren, dient een beboste zone van 457 m² gekapt te worden. Het gaat om een bos jonger dan 22 jaar, spontaan gegroeid met pionierssoorten zoals wilg, berk en es.

Aangezien met de aanvraag de verbetering van de fietsinfrastructuur en een vlottere verkeersdoorstroming in het havengebied wordt bewerkstelligd, is het project functioneel inpasbaar.

Schaal - ruimtegebruik - bouwdichtheid

De aanvraag betreft de aanleg van nieuwe verharding binnen de bestaande industriezone. De aanleg van het nieuwe fietspad en de bypass zorgen voor een algemene verbetering van het doorgaand (fiets)verkeer ter hoogte van Luithagen-Haven en omgeving. De aanvraag is verenigbaar met de ruimtelijke context van het havengebied waarbinnen deze aanvraag is gesitueerd.

Visueel-vormelijke elementen

Het fietspad heeft een breedte van 4 meter en wordt aangelegd in zwarte asfaltverharding die wordt ingesloten door betonnen kantstroken.

De afslagstrook heeft een breedte van 4,50 meter en wordt eveneens aangelegd in zwarte asfaltverharding die wordt ingesloten door kantstroken.

Bodemreliëf

De reliëfwijzigen betreffen de wadi’s die worden aangelegd in functie van hemelwateropvang.

Hinderaspecten – gezondheid – gebruiksgenot – veiligheid in het algemeen

Wegens de situering van de aanvraag in de directe nabijheid van pijpleidingen werd het advies ingewonnen van de beheerders van deze leidingen. De uitgebrachte adviezen zijn voorwaardelijk gunstig waarin wordt verwezen naar de algemene veiligheidsvoorschriften en veiligheidsmaatregelen bij werken in de nabijheid van de pijpleiding(en), met onder meer de specifieke verplichtingen binnen de beschermde en voorbehouden zone rondom de leidingen. De voorwaarden uit deze adviezen, gericht op het vrijwaren van de integriteit van omgevende infrastructuren, met het oog op de beperking van de hinder van de geplande

werkzaamheden en met het oog op de veiligheid, kunnen integraal aan dit advies worden gehecht.

Wegens de nabijheid van een waterleiding werd advies gevraagd aan Water-link. Zij hebben echter geen tijdig advies uitgebracht. De aanvrager is wettelijk verplicht om voor de start van de werken een KLIP-melding uit te voeren.

Mobiliteitsimpact (onder andere toetsing parkeerbehoefte)

De aanvraag genereert geen bijkomende parkeerbehoefte noch verkeersbewegingen. Er zal wel een effect op de mobiliteit zijn gedurende de werken. De bouwheer dient de nodige (organisatorische) acties te ondernemen opdat het werfverkeer geen hinder op de openbare weg veroorzaakt.

Advies werd gevraagd aan de dienst mobiliteit van de stad Antwerpen. Zij brachten volgend advies uit:

Op het kruispunt Luithagen-Haven – Noorderlaan wordt een nieuw fietspad aangelegd in de berm. Dit fietspad heeft een breedte van 4 meter en bestaat uit zwarte KWS-verharding. Het is standaard dat vrijliggende fietspaden in het havengebied worden uitgevoerd in zwarte KWS-verharding, conform het fietsvademecum en het masterplan fietspaden van Port of Antwerp-Bruges. Deze materiaalkeuze is verder afgestemd met de afdeling mobiliteit van de stad Antwerpen vanwege de afwijking van de richtlijnen die gelden binnen de stad zelf.

Daarnaast wordt er binnen de aanvraag een 4,5 meter brede afslagstrook aangelegd in zwarte asfaltverharding.  De bestaande bushalte wordt eveneens heraangelegd en verhoogd uitgevoerd om de toegankelijkheid te verbeteren.

Volgens de afspraken die gemaakt werden op de Provinciale Commissie Verkeersveiligheid (PCV) van 1 juli 2025 werden er een aantal aanpassingen gedaan aan het voorgestelde ontwerp, die (nog) niet werden afgetoetst met de stad Antwerpen. De aanpassingen betreffen zaken die werden verwijderd uit het dossier door het opschuiven van de projectgrens:

• De afslagstrook van de Noorderlaan richting Luithagen-Haven is uit het project gehaald: Deze bypass was conflictvrij maar door de verwijdering van de verkeerslichten is dit niet meer het geval. Ook het zebrapad werd verwijderd van de plannen. De zichtbaarheid tussen fietsers en voetgangers die de bypass willen oversteken en het aankomende gemotoriseerd verkeer is slecht door de krappe bocht, de gezichtsbelemmerende obstakels en het feit dat dit een dubbelrichtingsfietspad is. In het besproken ontwerp op de PCV werden het verkeerslicht en zebrapad behouden en werd een STOP-streep voorzien die omwille van de zichtbaarheid verder van het verkeerslicht werd voorzien.
• De oversteekplaats voor fietsers over de Noorderlaan heeft geen goede aansluiting op het fietspad op de middenberm: de oversteekplaats heeft een breedte van 4 meter, terwijl het fietspad op de middenberm smaller is. Ook dit werd buiten de projectgrens gehouden.
• De bushalte aan de zuidelijke zijde van de Noorderlaan (ter hoogte van Noorderlaan 139) valt buiten dit project. Deze zou volgens de afspraken op de PCV ook integraal toegankelijk worden aangelegd.

Advies werd gevraagd aan de verkeerspolitie van de stad Antwerpen. Ook zij merken op dat het voorliggend ontwerp afwijkt van de plannen zoals besproken op de Provinciale Commissie Verkeersveiligheid en niet beantwoordt aan de principes die worden nagestreefd om de verkeersveiligheid voor de fietsers op betreffend kruispunt te verhogen.

De aanvrager geeft (per mail) aan dat deze zaken van vergunningsplicht vrijgestelde handelingen zijn waardoor deze niet opgenomen zijn in voorliggende aanvraag. Dit betekent echter niet dat deze zaken niet worden uitgevoerd zoals besproken op de PCV. De afspraak tussen de wegbeheerder en gebiedsbeheerder is dat het Agentschap Wegen en Verkeer eveneens werken uitvoert maar dat het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge de omgevingsvergunningsaanvraag indient. Hierdoor staan enkel de vergunningsplichtige handelingen op de plannen waardoor wat verwarring kan ontstaan zijn en sommige handelingen niet lijken aan te sluiten op de onmiddellijke omgeving.

Het college wenst daarom te benadrukken dat de afspraken zoals overeengekomen op de PCV (ook de van vergunningsplicht vrijgestelde handelingen) alle dienen te worden uitgevoerd om een verkeersveilige situatie op het gehele kruispunt te bekomen voor zowel voetgangers, fietsers als wegverkeer.

Advies van het college

Gunstig advies te verlenen voor de aanvraag tot omgevingsvergunning onder voorwaarden.

Dit advies werd opgemaakt op basis van PIV 1.

Geadviseerde stedenbouwkundige voorwaarden

1. De bouwheer dient de nodige (organisatorische) acties te ondernemen opdat het werfverkeer geen hinder op de openbare weg veroorzaakt.

2. Er dient te worden voldaan aan de voorwaarden uit het advies van het Ministerie van Defensie.

3. Er dient te worden voldaan aan de voorwaarden uit het advies van Petrochemical Pipeline Services.

De aanvraag werd onderworpen aan een openbaar onderzoek. Er werden geen standpunten, opmerkingen of bezwaren ingediend tijdens de openbaarmaking.

Informatievergadering

Een informatievergadering was niet vereist en werd niet gehouden.