2025_RVBAGSO_00113 - Onderwijsorganisatie - Stedelijke basisschool Flora - Inkrimping - Goedkeuring

Flora is een basisschool gelegen in de aanbodszone ‘Antwerpen Noord – Borgerhout intra muros Noord’. In deze zone heeft Stedelijk Onderwijs een hoog marktaandeel (53% op 1 februari 2025) en de zone wordt gekenmerkt door een capaciteitsoverschot.

In november 2020 werd beslist om de capaciteit van Flora te laten dalen naar een anderhalfstroom met capaciteit 360 leerlingen (36 per leeftijd) en over te schakelen naar een systeem van graadsklassen (3 klassen per graad).

In maart 2022 kwam de nieuwe HIVA capaciteitsmonitor uit met prognoses voor 2027-2028. Stadsbreed werd in het basisonderwijs niet langer een tekort verwacht, maar voor het eerst een overschot voorspeld van 3977 plaatsen bij 85% invulling. Op basis van deze nieuwe capaciteitsprognoses werd in mei 2022 de capaciteitsstrategie basisonderwijs van Antwerpen Noord- Borgerhout intra muros Noord goedgekeurd. Hierbij lag de focus op het afbouwen van capaciteit bij het omvormen van de autonome kleuterscholen in de buurt. Wat betreft de Flora werd de capaciteit van 360 leerlingen behouden.

Inmiddels is de context verder gewijzigd, waardoor de strategie voor stedelijke basisschool Flora en bijgevolg ook de hele zone dient bijgestuurd te worden. De vraag naar basisonderwijs is nog verder gedaald, waardoor de reëele invullingsgraad van de kleuterschool inmiddels is gedaald tot een eenstroom. Bovendien kreeg stedelijke basisschool Flora tweemaal een ongunstig advies van de doorlichting (februari 2022 en juni 2025). Hierdoor is het aangewezen om de capaciteit van de school te verlagen naar een eenstroom.

Het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997.

De inhoudelijke afbakening van bevoegdheden binnen het AGSO stipuleert dat de raad van bestuur bevoegd is voor beslissingen met betrekking tot het aanbod, inbegrepen programmeren en rationaliseren van onderwijsinstellingen en oprichten, fusioneren en sluiten van onderwijsinstellingen.

Gewijzigde capaciteitscontext

Ten opzichte van 2022 is het aantal kinderen basisonderwijs in de zone Antwerpen-Noord en Borgerhout intra muros noord nog verder gedaald. Zo zijn er in de zone nu 1350 kleuters minder dan 10 jaar geleden, hetgeen overeenkomt met 13,5 stroom kleuteronderwijs. Deze daling zet zich de laatste vijf jaar ook verder in de lagere school. In de feiten zien we dit ook vertaald in de invullingsgraad van stedelijke basisschool Flora, waarbij de kleuterschool de facto reeds een eenstroom is. 

Daarnaast zijn er voldoende vrije plaatsen in stedelijke scholen in de buurt om de daling in het aantal plaatsen van de lagere school op termijn op te vangen. Zelf rekening houdend met het transitkarakter van de zone, waarbij het erg moeilijk is om demografische voorspellingen te doen en het bijgevolg noodzakelijk is om voldoende buffercapaciteit te voorzien, brengt de capaciteitsafbouw van Flora met een halve stroom geen risico op een capaciteitstekort in de toekomst. 

Schoolorganisatie en onderwijskwaliteit

Binnen de huidige capaciteit van 36 leerlingen per leeftijd is het niet mogelijk met jaarklassen te werken, maar werkt de school met graadsklassen in een anderhalfstroom. Daarnaast zorgt niet ingevulde capaciteit voor een grote zij-instroom van leerlingen tijdens het schooljaar waardoor een stabiele schoolwerking niet mogelijk is. De onderwijsinspectie gaf bij de doorlichting in juni 2025 de feedback dat, hoewel de school goed had nagedacht over de voor- en nadelen van deze werking, er meer aandacht dient te zijn voor effectieve onderwijstijd en leereffecten. Een anderhalfstroom stelt specifieke eisen aan klasmanagement en efficiënte organisatie, hetgeen de school op dit moment niet kwaliteitsvol kan realiseren. Door de capaciteit te verlagen naar een eenstroom kan de school overschakelen naar een jaarklassensysteem, wat zorgt voor een duidelijke en gestructureerde schoolorganisatie. 

Impact personeel

De capaciteitsverlaging maakt dat er op termijn minder leerlingen ingeschreven zullen zijn. Een daling in leerlingenaantal impliceert een verlies aan lestijden. Indien er personeelsleden wegens ontstentenis van betrekking terbeschikking gesteld worden, zal men de formele, decretaal bepaalde procedure doorlopen voor de reaffectatie. De impact in de kleuterschool is beperkt omdat het leerlingenaantal hier niet hoger ligt dat de capaciteit van een eenstroom. De impact in de lagere school is groter en deze zal gefaseerd merkbaar zijn door de gefaseerde afbouw. 

Een inkrimping is geen herstructurering: de teldag blijft 1 februari.

Patrimonium

In 2021 werd een projectvoorstel goedgekeurd voor een vastgoedproject in de Florastraat: speelplaatsrenovatie en interne werken voor optimalisatie ruimtegebruik (schimmel/vocht eetruimte, aangetaste vloer houtrot, creëren bewegingsruimte). Dit project, met een totale projectkost van € 1.220.252,74  waarvan € 604.769,19 reguliere Agion, is inmiddels opgeleverd. Het risico tot terugbetaling van deze gelden wordt laag geschat omdat het resultaat van het project behouden blijft en de meeste ingrepen eveneens dienden te gebeuren indien de capaciteit van de school een eenstroom was geweest. 

Het omvormen van stedelijke basisschool Flora tot een eenstroom basisschool vereist geen bjikomende vastgoedprojecten. 

De inkrimping wordt gefaseerd doorgevoerd vanaf schooljaar 2026-2027 en zal volledig uitgevoerd zijn vanaf schooljaar 2031-2032. Zittende leerlingen hebben recht op een gegarandeerde schoolloopbaan, waardoor enkel de klassen (kleuterschool en eerste leerjaar) waarbij de reëele invullingsgraad reeds een eenstroom is, worden verlaagd in schooljaar 2026-2027. Vervolgens wordt de capaciteitsdaling jaarlijks met een leeftijdsgroep verlaagd. Op die manier wordt maximale stabiliteit in de schoolorganisatie gecreëerd.  

De beslissing werd voorbereid met netwerkdirecteur en directeur onderwijskwaliteit. De fasering werd voorbereid in samenwerking met de schooldirecteur.

Op 23 oktober 2025 werd het schoolteam op de hoogte gebracht.

De beslissing zal worden voorgelegd op het officieel vakbondsoverleg op 18 november 2025.

/