Een scholengemeenschap is een verzameling van scholen van hetzelfde onderwijsniveau die vrijwillig samenwerken om schaalvoordelen na te streven op het vlak van onder andere logistiek, studieaanbod en personeelsbeleid.
In 2014 werd beslist om binnen AG Stedelijk Onderwijs (AGSO) 5 scholengemeenschappen te organiseren van de scholen van het gewoon basisonderwijs, 1 scholengemeenschap voor wat betreft de scholen van het buitengewoon basisonderwijs en 1 scholengemeenschap voor het (buitengewoon) secundair onderwijs. In 2020 werd de verlenging door de raad van bestuur goedgekeurd van de scholengemeenschappen van het buitengewoon en gewoon basisonderwijs (24 april) , net zoals van de scholengemeenschap voor het (buitengewoon) secundair onderwijs (27 maart). De huidige scholengemeenschappen blijven bestaan tot 31 augustus 2026.
Vóór 01 april 2026 moet het schoolbestuur van het gewoon en het buitengewoon, basis en secundair onderwijs aan het Agentschap voor onderwijsdiensten kenbaar maken of het de bestaande scholengemeenschappen wenst te verlengen.
Decreet basisonderwijs artikel 3, 52°bis en de artikelen 125bis tot en met 125quaterdecies.
Besluit van de Vlaamse regering betreffende de puntenenveloppen voor de scholengemeenschappen basisonderwijs.
SO62 scholengemeenschappen secundair onderwijs, wettelijke basis codex secundair onderwijs (B.S.24/06/2011).
De raad van bestuur is bevoegd voor de organisatie van scholengemeenschappen.
Om samenwerking tussen scholen te stimuleren, bestaan er scholengemeenschappen die kunnen bijdragen tot een efficiëntere aanwending van middelen.
Elke scholengemeenschap ontvangt een extra puntenenveloppe voor de organisatie. Het bedrag van de puntenenveloppe is gebaseerd op het totaal aantal ingeschreven leerlingen in de scholengemeenschap.
Daarnaast kunnen leden van eenzelfde scholengemeenschap lestijden of uren-leraar of uren paramedisch personeel aan elkaar overdragen en is personeel ruimer inzetbaar binnen de scholengemeenschap.
De voordelen kunnen verschillen per onderwijsniveau, waardoor deze en het aansluitend onderzoek in het vervolg toegelicht worden vanuit elk onderwijsniveau.
Basisonderwijs
In het gewoon basisonderwijs heeft een scholengemeenschap volgende voordelen:
(1) Elke scholengemeenschap krijgt als stimulus een puntenenveloppe voor de uitbouw van een managementfunctie en een middenkader, dat de organisatie van de scholengemeenschap op zich neemt, zowel administratief, pedagogisch, financieel, etc.
(2) Elke scholengemeenschap heeft recht op een puntenenveloppe voor het voeren van een zorgbeleid
(3) Solidariteitsregeling tussen de scholen binnen een scholengemeenschap ingeval er sprake is van dalende leerlingencijfers in een bepaalde school.
Binnen Stedelijk Onderwijs worden op heden 71 basisscholen verdeeld over 5 scholengemeenschappen. Deze structuur resulteert in een puntenenveloppe van 1.380 punten.
Stedelijke basisschool De Klinker, die sinds het schooljaar 2024-2025 deel uitmaakt van AGSO (2024_RVBAGSO_00012), zal in de volgende periode toetreden tot onze scholengemeenschappen. Daarnaast wordt voorzien dat de nieuwe basisschool Madras, waarvan de oprichting gepland staat in 2028 (2019_RVBAGSO_00006), eveneens zal aansluiten bij deze samenstelling.
Er werd onderzocht hoe we de samenstelling van de scholengemeenschappen kunnen optimaliseren, waarbij verschillende scenario’s werden uitgewerkt aan de hand van volgende criteria: middelen, geografische ligging en grootte.
We verkiezen om 18 scholen van scholengemeenschap te wisselen. Hiermee creëren we gelijke groottes, meer geografische aansluiting en ontvangen we 120 extra punten. Dit resulteert in een puntenenveloppe van 1500 punten.
Impact personeel
Wijzigingen in de samenstelling van scholengemeenschappen impliceren een impact op de prognoses.
Alle opgebouwde rechten van personeelsleden blijven behouden en worden meegenomen naar nieuwe scholengemeenschap:
Impact is minimaal en beperkt tot een deel van personeelsleden die onvoldoende dagen TADD hebben én op meerdere vestigingen werken.
Buitengewoon basisonderwijs
In het buitengewoon basisonderwijs heeft een scholengemeenschap dezelfde voordelen als voor het gewoon basisonderwijs. Middelen worden toegekend per ingeschreven leerlingen en het gewicht hiervan wordt bepaald volgens de typologie waaronder de leerling valt.
De scholen van het buitengewoon basisonderwijs blijven georganiseerd binnen één scholengemeenschap. Alternatieve opties leverden geen bijkomende voordelen op, waardoor de huidige structuur wordt bestendigd.
Naar aanleiding van de hervorming in het onderwijs naar ‘Inclusieve Campusscholen’ is het aanbevolen om de volgende cyclus (2032-2038) onderzoek te voeren naar de integratie van scholengemeenschappen buitengewoon met gewoon basisonderwijs. Onder de bestaande voorwaarden en nog onduidelijk toekomstig kader is er geen voordeel om deze cyclus de scholengemeenschappen anders te organiseren.
(Buitengewoon) Secundair onderwijs
Scholengemeenschappen in het secundair onderwijs hebben volgende voordelen:
(1) De berekeningsnormen voor de globale puntenenveloppe zijn gunstiger.
(2) Er worden extra uren-leraar toegewezen aan scholengemeenschappen.
(3) De rationalisatienormen zijn gunstiger. Je kan beschikken over een niet-organieke personeelsformatie.
Huidige scholengemeenschap wordt gevormd door alle secundaire scholen samen met het buitengewoon secundair. Na onderzoek naar mogelijke alternatieven voor de huidige samenstelling van de scholengemeenschap, is gebleken dat de bestaande scholengemeenschap de meeste voordelen oplevert. We kiezen er dan ook voor deze te behouden.
Samenstellingslijsten van de scholengemeenschappen zijn terug te vinden in bijlage.
n.v.t.
Netwerkdirecteurs en HR werden over het gehele proces betrokken.
De raad van bestuur van het Autonoom Gemeentebedrijf Stedelijk Onderwijs Antwerpen keurt de verlenging goed van de organisatie van de scholengemeenschappen van het stedelijk buitengewoon basisonderwijs en die van het gewoon/buitengewoon secundair onderwijs.
Uitvoering beslissing:
| Taak | Verantwoordelijke | Timing |
| Melding verlenging scholengemeenschappen (buitengewoon) secundair en buitengewoon basisonderwijs. | OBI | Vóór 1 april 2026 |
| Melding nieuwe samenstelling scholengemeenschappen basisonderwijs. | OBI | Vóór 1 april 2026 |
| Uitrol en ondersteuning van overgangsperiode scholengemeenschappen basisonderwijs: prognoses, tools updaten, praktische afspraken. ( HR, ICT, MCI) | Netwerkdirecteurs, OBI | Vóór 1 september 2026. |
| Communicatie aan ondersteunende diensten | OBI, Netwerkdirecteurs | Na besluit |
| Onderzoek naar samenvoeging buitengewoon en gewoon basisonderwijs volgende cyclus (aan de hand van hervorming inclusieve campusscholen). | OBI | Een jaar voor afloop van cyclus 2026-2032. |