2026_CBS_00210 - Omgevingsvergunning - OMV_2025090374. Rijnpoortvest 16. District Antwerpen - Goedkeuring

Er werd een aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend bij het college van burgemeester en schepenen, die behandeld wordt volgens de gewone procedure van het Omgevingsvergunningendecreet.

Omschrijving stedenbouwkundige handelingen

Relevante voorgeschiedenis

-          19/03/2025: statusrapport;

-          02/09/2022: weigering (OMV_2022044541) voor het verbouwen van een meergezinswoning met vermeerdering van het aantal woongelegenheden van 3 naar 4;

-          29/03/2019: vastgesteld bouwkundig erfgoed ‘Gekoppelde burgerhuizen in neoclassicistische stijl’:
https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/5801.

Geacht vergunde toestand

Er zijn geen vergunningen teruggevonden in de archieven;

Toestand bij inwerkingtreding gewestplan Antwerpen:

-          functie: meergezinswoning met 3 woongelegenheden;

-          bouwvolume:

• voorbouw 3 bouwlagen met zadel dak, achterbouw 3 en 4 bouwlagen met plat dak;
• bouwdiepte 21 m;
• open ruimte van 18 m²;

-          gevelafwerking:

• witte sierpleister met plint in arduin;
• buitenschrijnwerk in hout.

Bestaande toestand

-          afwijkend van de geacht vergunde toestand.

Nieuwe toestand

-          functie: meergezinswoning met 3 woongelegenheden;

• 1 éénslaapkamerappartement van 90,44 m²;
• 1 éénslaapkamerappartement van 92,34 m²;
• 1 drieslaapkamerappartement van 149,34 m²;

-          bouwvolume:

• voorbouw 3 bouwlagen met zadel dak, achterbouw 3 en 4 bouwlagen met plat dak;
• bouwdiepte 21 m;
• open ruimte van 18 m²;
• dakterras van 3, 65 m² op de eerste verdieping;

-          gevelafwerking:

• witte sierpleister met plint in arduin;
• buitenschrijnwerk in wit aluminium, voordeur in grijsblauw geschilderd hout;
• kroonlijst in wit geschilderd hout.

-          inrichting:

• verharding van 5 m² in de tuinzone.

Inhoud van de aanvraag

-          wijzigen van de voorgevel;

-          isoleren en afwerken van de achtergevel;

-          doorvoeren van interne constructieve werken;

-          aanleggen van verharding in de tuinzone.

Het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning, het decreet houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid, de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, het decreet betreffende het integraal handelsvestigingsbeleid, het decreet betreffende het natuurbehoud en het natuurlijk milieu en hun uitvoeringsbesluiten zijn van toepassing.

Conform artikel 15 van het Omgevingsvergunningsdecreet is het college van burgemeester en schepenen voor zijn ambtsgebied in eerste administratieve aanleg bevoegd voor volgende aanvragen van:

1. de gemeentelijke projecten;
2. andere gevallen dan deze waarvoor de Vlaamse regering of de deputatie bevoegd is.

Voorafgaand aan zijn beslissing neemt het college kennis van het verslag van de gemeentelijke omgevingsambtenaar.

Het verslag van de gemeentelijke omgevingsambtenaar luidt:

Adviezen

Externe adviezen

Interne adviezen

Toetsing regelgeving en beleidsrichtlijnen

Plannen van aanleg, ruimtelijke uitvoeringsplannen en verkavelingen

Het eigendom is gelegen binnen de omschrijving van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan GRUP Afbakening grootstedelijk gebied Antwerpen, goedgekeurd op 19 juni 2009. Volgens dit plan ligt het eigendom in de volgende zone: Afbakeningslijn grootstedelijk gebied Antwerpen.

Het eigendom is gelegen binnen de omschrijving van het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan RUP Binnenstad, goedgekeurd op 26 april 2012. Volgens dit plan ligt het eigendom in de volgende zones: Algemene voorschriften, Artikel  1:   Zone voor Wonen - (Wo1), Artikel  8:   Zone voor Publiek Domein - (Pu) en Culturele, historische en/of esthetische waarde.

(Gewestelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (GRUP's) kan u raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be/grup. Gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (RUP's) kan u raadplegen via www.antwerpen.be, zoek op ‘goedgekeurde BPA’s en RUP’s'.)

De aanvraag ligt niet in een verkaveling.

De aanvraag wijkt af van de bepalingen van het ruimtelijk uitvoeringsplan Binnenstad op volgend punt:

-          2.1.1 CULTURELE, HISTORISCHE EN\OF ESTHETISCHE WAARDE: de wijziging van de bestaande toestand wordt onderworpen aan de wenselijkheid van het behoud.

Gewestelijke stedenbouwkundige verordeningen

-          Hemelwater: het besluit van de Vlaamse Regering van 10 februari 2023 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwater, tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 16 juli 2010 tot bepaling van stedenbouwkundige handelingen waarvoor geen omgevingsvergunning nodig is en tot opheffing van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 juli 2013 houdende vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwaterputten, infiltratievoorzieningen, buffervoorzieningen en gescheiden lozing van afvalwater en hemelwater.
(De verordening hemelwater kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > Hemelwaterverordening 2023)
De verordening hemelwater is niet van toepassing op de aanvraag.

-          Toegankelijkheid: het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake toegankelijkheid (verder genoemd verordening toegankelijkheid).
(De verordening toegankelijkheid kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > verordening toegankelijkheid)
De verordening toegankelijkheid is niet van toepassing op de aanvraag.

-          Publiciteit: het besluit van de Vlaamse regering van 12 mei 2023 tot vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening voor publiciteitsinrichtingen.
(De verordening publiciteit kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > Gewestelijke publiciteitsverordening 2023)
De gewestelijke publiciteitsverordening is niet van toepassing op de aanvraag.
 

Algemene bouwverordeningen

-          Voetgangersverkeer: het besluit van de Vlaamse regering van 29 april 1997 houdende de vaststelling van algemene bouwverordeningen inzake wegen voor voetgangersverkeer (verder genoemd verordening voetgangersverkeer), en de omzendbrief RO/98/2 van 23 maart 1998 betreffende de algemene bouwverordening inzake wegen voor voetgangersverkeer.
(De verordening voetgangersverkeer kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Verordeningen > verordening wegen voor voetgangersverkeer)
De verordening voetgangersverkeer is niet van toepassing op de aanvraag.
 

Gemeentelijke stedenbouwkundige verordeningen

-          Bouwcode: de gemeentelijke stedenbouwkundige verordening (verder genoemd bouwcode), definitief vastgesteld door de gemeenteraad in zitting van 25 maart 2024 en in werking getreden op 15 juli 2024.
(De bouwcode kan je raadplegen via www.antwerpen.be, zoek op ‘regelgeving bouwen in Antwerpen’)
De aanvraag wijkt af van de bepalingen van de bouwcode op volgende punten:

• artikel 5 Ontwikkelingsgerichte aanpak van erfgoed: Zie RUP Binnenstad;
• artikel 8 Visuele en vormelijke inpassing: Het vervangen van bestaand schrijnwerk door schrijnwerk in een ander materiaal, in een andere kleur of met een andere raamverdeling is verboden. Er wordt wit aluminium schrijnwerk voorzien en de houten inkomdeur werd grijsblauw geschilderd;
• artikel 10 Daglichttoetreding, uitzicht en minimale luchttoevoer: Minder dan de minimale 1 m² van de raamopeningen in de slaapkamers onder het zadeldak, biedt een horizontaal uitzicht en bevindt zich tussen 1 en 2 meter boven het loopvlak;
• artikel 12 Minimale oppervlakte buitenruimte: De buitenruimte bij de zelfstandige woongelegenheid op de 1ste verdieping is kleiner dan 4m²
• artikel 33 Fietsparkeren maximaal op eigen terrein: Er worden geen fietsparkeerplaatsen voorzien.

-          Stedenbouwkundige lasten: de gemeentelijke stedenbouwkundige verordening ‘Stedenbouwkundige lasten’ (verder genoemd verordening stedenbouwkundige lasten), definitief vastgesteld door de gemeenteraad in zitting van 29 april 2024.

(De verordening stedenbouwkundige lasten kan je raadplegen via https://www.antwerpen.be/nl/overzicht/vergunningen/regelgeving)

De aanvraag valt niet onder het toepassingsgebied van de verordening stedenbouwkundige lasten.

Sectorale regelgeving

-          MER-screening:
Rekening houdend met de kenmerken van de aanvraag en zijn omgeving werd geoordeeld tijdens het volledig- en ontvankelijkheidsonderzoek dat de mogelijke milieueffecten van het project niet aanzienlijk zijn.

-          Programmatische Aanpak Stikstof: overeenkomstig het stikstofdecreet, het nieuwe beoordelingskader voor alle aanvragen die stikstofemissies veroorzaken, in werking getreden op 23 februari 2024.
Op basis van de toepassing van het stikstofdecreet kan redelijkerwijs worden vastgesteld dat de voorliggende aanvraag een verkeersdragend of een verkeersgenererend project is. Bijgevolg is het beoordelingskader voor stikstofoxiden veroorzaakt door mobiliteit van toepassing. De stikstofdepositie van het project en de effecten hiervan zijn onderzocht voor de Habitatrichtlijngebieden (SBZ-H) binnen een straal van 20 km rond het projectgebied. 

De berekende impact(https://www.waterinfo.be/informatieplicht) is lager dan of gelijk aan de minimis-drempel van 1%.

De kritische depositiewaarde ten aanzien van de SBZ-H wordt door het project niet overschreden. Bijgevolg is de opmaak van een passende beoordeling van de effecten van stikstofdepositie via de lucht ten aanzien van de SBZ-H niet vereist. 

-            Watertoets: overeenkomstig artikel 1.3.1.1 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid, gecoördineerd op 15 juni 2018 (verder genoemd Waterwetboek), dient een vergunningsaanvraag onderworpen te worden aan de zogenaamde watertoets. Deze wordt uitgevoerd overeenkomstig het besluit van de Vlaamse Regering van 20 juli 2006 tot vaststelling van nadere regels voor de toepassing van de watertoets, tot aanwijzing van de adviesinstanties en tot vaststelling van nadere regels voor de adviesprocedure bij de watertoets, vermeld in artikel 1.3.1.1 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid, gecoördineerd op 15 juni 2018 (verder genoemd Watertoetsbesluit).
Het voorliggende project is gelegen in een zone waarvoor De Vlaamse Waterweg aangewezen is als adviesinstantie.

Het project is gelegen in een zone met een kleine fluviale overstromingskans (T1000) onder huidig klimaat (score C).

Voor het project is geen pluviale overstromingskans gemodelleerd (score A).

Het project is niet gelegen in een signaalgebied.

Na onderzoek blijkt dat het project waarschijnlijk geen schadelijke effecten op het watersysteem veroorzaakt.

Kijk de score van uw project na op https://www.waterinfo.be/informatieplicht.

Op volgende website worden oplossingen aangereikt om gebouwen te beschermen tegen waterindringing of in het geval van onvermijdbare waterindringing de kans op schade te verkleinen. https://vmm.vlaanderen.be/publicaties/individuele-bescherming-tegen-overstromingen.

-          Rioleringstoets: overeenkomstig artikel 4.3.9 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening van 15 mei 2009 moet een omgevingsvergunningsaanvraag getoetst worden aan de zogenaamde rioleringstoets.
De rioleringstoets is niet van toepassing op de aanvraag.

-          Vlaamse codex Wonen van 2021: Gecodificeerde decreten over het Vlaamse woonbeleid, gecodificeerd op 17 juli 2020.
(De kwaliteitsnormen voor woningen, die in uitvoering van de Vlaamse codex Wonen van 2021 zijn opgemaakt, kan je raadplegen via www.wonenvlaanderen.be, zoek op “besluit Vlaamse codex van 2021”)
De aanvraag valt onder het toepassingsgebied van de Vlaamse codex Wonen van 2021.

-          Rooilijn: artikel 4.3.8 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) van 15 mei 2009.
(De VCRO kan je raadplegen via https://omgeving.vlaanderen.be/, ga naar Decreten en uitvoeringsbesluiten > Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO))
Artikel 4.3.8 is niet van toepassing op de aanvraag.
 

Beleidsmatig gewenste ontwikkelingen

-          Transformatieleidraad: Transformatieleidraad Ruimte geven aan de stad van morgen. Op 21 mei 2024 keurde de gemeenteraad dit plan goed.
De transformatieleidraad kan je raadplegen via Transformatieleidraad.

-          Strategische Ruimteplan Antwerpen (SRA): Op 21 mei 2024 keurde de gemeenteraad het nieuwe plan goed.
Het strategisch ruimteplan Antwerpen kan je raadplegen via Strategisch Ruimteplan Antwerpen.

Omgevingstoets

Toetsing van de verenigbaarheid van het aangevraagde met de omgeving en de goede ruimtelijke ordening

Functionele inpasbaarheid

De bestaande functie van meergezinswoning blijft behouden en is daarmee in harmonie met de kenmerkende woonfuncties in de Rijnpoortvest.

Schaal - ruimtegebruik – bouwdichtheid

Vanuit stedenbouwkundig oogpunt kan ingestemd worden met het volume en het programma zoals voorgesteld. Het woonprogramma wijzigt niet.

Ook het voorgestelde project komt inzake het aantal bouwlagen en dakvorm overeen met de algemene configuratie van de aanwezige bebouwing in de omgeving.

Visueel-vormelijke elementen en Cultuurhistorische aspecten

Voorliggende aanvraag is gesitueerd in een zone die volgens het ruimtelijk uitvoeringsplan werd ingekleurd als een gebied met culturele, historische en/of esthetische waarde. Bovendien is het pand opgenomen in de inventaris van het bouwkundig erfgoed, vastgesteld bij besluit van de Vlaamse minister van Buitenlands Beleid en Onroerend Erfgoed, G. Bourgeois van 29 maart 2019. De vaststelling van de inventaris van het bouwkundig erfgoed zorgt ervoor dat er voor het eerst een eenduidige en overzichtelijke lijst van het gebouwd patrimonium in Vlaanderen bepaald is. Opname in de vastgestelde inventaris van het bouwkundig erfgoed betekent voor elk van de erfgoedobjecten dat zij een vorm van vrijwaring voor de toekomst genieten.

Het advies leest als volgt:

“Men wenst het pand vandaag voorzien van 3 vergund geachte woonunits te verbouwen. De bestaande trap wordt vervangen door een nieuwe trap zodat de appartementen onafhankelijk van elkaar kunnen functioneren. De onvergunde aanbouw thv het gelijkvloers wordt afgebroken zodat er opnieuw meer tuinzone ontstaat en de appartementen worden geoptimaliseerd.  

Vanuit oogpunt monumentenzorg zijn de gewenste ingrepen aanvaardbaar. Waar een eerdere aanvraag uitging van een verplaatsing van de traphal en het slopen van de trap wat een impact had op de plattegrond en het interieur blijft de traphal op eenzelfde plaats en wordt enkel de trap vervangen er wordt rekening gehouden met de aanwezige kamerstructuur. Er verdwijnen schouwen op sommige plaatsen. De beschrijvende nota vermeldt dat het pand de afgelopen jaren als kraakpand waardoor het interieur grotendeels is vernield. De bijkomend opgevraagde fotoreportage toont inderdaad dat er nog weinig originele interieurelementen bewaard bleven. Aangezien er niet van elke ruimte detailfoto’s zijn aangeleverd vragen we om waar mogelijk historische interieurelementen te integreren in het nieuw ontwerp (bv niet beschadigde lijstplafonds, schouwen, stucwerk traphal).

Voor inventarispanden wordt bijzondere aandacht gevraagd voor de voorgevel. Het oorspronkelijke houten schrijnwerk werd vervangen door witte aluminium met t-verdeling. Jammer genoeg maakt het vervangen van dit schrijnwerk geen deel uit van de aanvraag. Schrijnwerk is immers een erfgoedkenmerk bij uitstek aangezien het essentieel bijdraagt tot de belevingswaarde van de voorgevel. Om geen afbreuk te doen aan de historiciteit pleiten wij in de eerste plaats voor het behoud van het oorspronkelijk schrijnwerk. Authenticiteit is immers een belangrijk uitgangspunt in de monumentenzorg. Om toch aan betere comforteisen tegemoet te komen wordt er vaak wel toegelaten om dubbel glas te plaatsen in de bestaande sponning. Pas wanneer behoud niet mogelijk blijkt (aan te tonen aan de hand van een onderbouwd dossier gestoffeerd met foto’s), kan er geopteerd worden voor de vervanging van het schrijnwerk naar oorspronkelijk model, dit zowel wat betreft materiaalgebruik, profilering, detaillering en afwerking. Deze uitgangspunten hanteert de dienst monumentenzorg bij de advisering van bouwaanvragen voor panden gelegen in een beschermd stads- of  dorpsgezicht of panden opgenomen in de vastgestelde inventaris van het bouwkundig erfgoed.

Panden in neoklassieke stijl uit het einde van de 19de of begin 20ste-eeuw waren in oorsprong voorzien van houten, geprofileerd en geschilderd schrijnwerk dat de architecturale uitwerking van deze stijl ondersteunt. De keuze voor een ander materiaal doet afbreuk aan de erfgoedwaarde, zelfs in een kwalitatieve uitvoering die qua vormgeving dicht in de buurt van het oorspronkelijk schrijnwerk komt.  Pvc of aluminium zijn immers atypische materialen voor de vroeg 20ste-eeuwse vormentaal en kunnen omwille van de eigenheid van het materiaal nooit de profilering en historische detaillering van het oorspronkelijk houten schrijnwerk evenaren. De intrinsieke waarde van hout als materiaal is dan ook essentieel. De schildering van het hout geeft het schrijnwerk het verfijnde en typische uitzicht.

We vragen dan ook om op termijn opnieuw historisch correct geprofileerd geschilderd houten schrijnwerk te voorzien. Detailtekeningen aan te leveren ter bespreking of indien gewenst, beschikken wij als dienst monumentenzorg over detailtekeningen van vroeg 20ste-eeuwse t-ramen die als basis kunnen gebruikt worden.”

Het advies leest voorwaardelijk gunstig met volgende voorwaarden:

-          Bij een volgende gevelverfraaiingscampagne opnieuw houten geschilderd schrijnwerk te voorzien naar historische model. Detailtekeningen voor te leggen of te verkrijgen bij de stedelijke dienst Monumentenzorg.

-          Historische en gaaf bewaarde interieurelementen te integreren in het nieuw ontwerp waar mogelijk (stucwerk hal, schouwen lijstplafonds)

Om tegemoet te komen aan het advies van de dienst worden alle handelingen, werken met betrekking tot het wijzigen van het buitenschrijnwerk in de voorgevel van de vergunning uitgesloten en wordt de laatste voorwaarde bij de vergunning opgenomen.

Hinderaspecten – gezondheid – gebruiksgenot – veiligheid in het algemeen

De slaapkamers onder het zadeldak hebben onvoldoende daglicht. Bovendien staan de dakvlakramen te hoog in het dak waardoor deze nauwelijks uitzicht bieden (bouwcode, art. 10).

In voorwaarde wordt opgelegd grotere dakvlakramen te voorzien en deze lager in het dakvlak te plaatsen.

Op de eerste verdieping wordt aan het éénslaapkamerappartement een terras voorzien. Dit terras is kleiner dan de vereiste 4 m² en vanop het terras is er inkijk mogelijk op het aanpalend buurperceel waardoor er privacyhinder kan ontstaan (bouwcode, art. 12). Het terras dient dan ook van de vergunning uitgesloten te worden.

Hoewel het niet ideaal is woonentiteiten zonder buitenruimte te voorzien, dient opgemerkt te worden dat de bestaande, geacht vergunde woonentiteiten ook niet over een buitenruimte beschikken.

Er worden geen fietsstalplaatsen voorzien (bouwcode, art. 33). Hier kan een afwijking op worden toegestaan omdat het aantal entiteiten niet wijzigt, het bovendien een zeer klein en smal perceel betreft. Het voorzien van een fietsstalplaats zou een te grote impact hebben op de organisatie van het gelijkvloerse appartement.

Advies aan het college

Advies over de stedenbouwkundige handelingen

Aan het college wordt voorgesteld om voor de stedenbouwkundige handelingen de omgevingsvergunning te verlenen onder voorwaarden.

Geadviseerde stedenbouwkundige voorwaarden

1. De bijgevoegde brandvoorzorgsmaatregelen zijn op het moment van eerste ingebruikname/exploitatie na te leven.

2. De dakvlakramen in de slaapkamers onder het zadeldak moeten voldoen aan de eisen conform artikel 10 van de bouwcode.

3. Na uitvoering van de werken moet voldaan zijn aan de elementaire veiligheids-, gezondheids- en woonkwaliteitsvereisten, opgelegd door de Vlaamse Codex Wonen van 2021 en het Besluit van de Vlaamse Regering tot uitvoering van de Vlaamse Codex Wonen van 2021.

4. Conform het advies van de dienst Monumentenzorg moeten de historische en gaaf bewaarde interieurelementen waar mogelijk geïntegreerd worden in het nieuw ontwerp (stucwerk hal, schouwen lijstplafonds).

5. Het voorzien van een terras op de 1ste verdieping wordt van de vergunning uitgesloten.

6. Alle werken en handelingen met betrekking tot het wijzigen van het houten buitenschrijnwerk in de voorgevel worden van de vergunning uitgesloten. 

De aanvraag werd onderworpen aan 1 openbaar onderzoek. Er werden geen standpunten, opmerkingen of bezwaren ingediend tijdens de openbaarmaking.