2026_DCHO_00012 - Fodderiestraat, Hertoglei. Wegeniswerken - SWOU12228 - Projectdefinitie en concept - Goedkeuring

De huidige inrichting van de Hertoglei en Fodderiestraat voldoen niet meer aan de huidige normen en noden van de bewoners. Het district Hoboken wenst de Hertoglei en een gedeelte van de Fodderiestraat heraan te leggen. De riolering verkeert in slechte staat en dient ook mede aangepakt te worden. 

De bedrijfseenheid Stadsontwikkeling Publieke Ruimte legt de projectdefinitie en concept ter goedkeuring voor.

Met de collegebeslissing van 12 mei 2017 (jaarnummer 4463) werden de bevoegdheden van de districtscolleges vastgelegd.
Artikel 11 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor lokale straten en pleinen.

In het gemeenteraadsbesluit van 23 juni 2025 (jaarnummer 563) werden de bovenlokale locaties vastgesteld. Fodderiestraat, Hertoglei zijn lokale straten.

Aanleiding

De huidige inrichting  is de aanleiding voor de heraanleg de Hertoglei en een deel van de Fodderiestraat in Hoboken. Ze zijn een relikwie van het industriële verleden van de buurt. Zowel vorm als functie sluiten niet langer aan bij de huidige noden. Na eerdere aanpassingen in de Fodderiestraat en de realisatie van de fietsverbinding Antwerpen–Hemiksem, is het nu aangewezen om ook het resterende deel van de straat grondig aan te pakken.

De riolering verkeert in slechte staat en dient dringend vernieuwd te worden. Lokale ingrepen beperken voorlopig de wateroverlast maar een integrale aanpak is nodig. Ook de bestaande bomen vragen dringend extra groeiruimte om gezond te blijven en hun ecologische waarde te versterken.

Daarnaast voldoet de huidige parkeervoorziening in de Hertoglei niet meer aan de normen. Dit zorgt niet alleen voor ongemak bij bezoekers, maar heeft ook een nefaste impact op de verkeersveiligheid.

Analyse

Techniek

Gebruik

In de Fodderiestraat zijn een aantal functies zoals een kinderdagverblijf, assistentiewoningen en het park Groen Zuid. Naast de fietssnelweg is een spoorweg met aan het einde van de straat een spoorwegovergang. In de Hertoglei zijn er appartementsgebouwen, het bedrijf “Mega Bounce” met een grote parking, drie privé woningen, een parkeerpocket en grenst de straat aan Groen Zuid. Bij het ontwerp zal het comfort en de beleving van gebruikers, met veel oudere bewoners, centraal staan. 

Mobiliteit

De beide straten zijn zone 30.

De fietssnelweg Hemiksem - Antwerpen bevindt zich aan de westelijke zijde van de Fodderiestraat en aan de andere zijde ligt één voetpad. Aan de spoorwegberm is er één voetgangersoversteek om richting de Harold Rosherstraat te gaan. Er is een slechte zichtbaarheid op overstekende fietsers richting fietssnelweg naar de trage wegen van park Groen Zuid, het Zorgbedrijf en het kinderdagverblijf. In het ontwerp moet hier de nodige aandacht aan besteed worden. 

In de Hertoglei is het voetpad aan de zijde van de Mega Bounce en aan de zijde van Groen Zuid. In de bocht van de straat kan een voetganger, omwille van de hoogteverschillen, een trap naar Groen Zuid nemen. Door de vele bewegingen is er een olifantenpad naast de trap ontstaan. Een voetpad aan drie privé woningen en een veilige oversteek naar het voetpad aan de overkant ontbreekt. Aan de parking is een erfdienstbaarheid naar de tuinen van de privé woningen en deze moet gevrijwaard blijven.

Paaltjes houden het verkeer tegen aan de rotonde en aan de trage wegen naar Groen Zuid. Eén breekpaal is om het doorrijden van de brandweerwagen mogelijk te maken. Het doorlopend voetpad of fietspad is wel vrij voor voetgangers en fietsers. Aan het Zorgbedrijf is er een ondergrondse garage-inrit. Er is ook een opstelzone voor de brandweer en een niet gereglementeerde laad- en loszone. Het langsparkeren is aan beide zijden van de rijweg georganiseerd.

De Hertoglei is een brandweeraanrijroute. De brandweer heeft een obstakelvrije breedte van 6m nodig. De rijweg heeft, vanaf de spoorweg tot aan de tweede bocht, een breedte van 6m. De rijweg in het tweede deel naast de parking heeft maar een breedte 5,65m en voldoet niet. Het ontwerp zal rekening houden met de opstelruimte en de aanrijroute van brandweerwagens.

Op de parking wordt er haaks en schuin geparkeerd. Deze voldoen niet meer aan de normen. In een deel van de straat is bermparkeren toegestaan. Naast de parking wordt er ook nog één zijde in de straat langs geparkeerd. Een neutrale parkeerbalans wordt nagestreefd.

De toegang tot inritten blijft behouden.

Groen & biodiversiteit
De bomentoets werd uitgevoerd. Er zijn zeven mogelijk te behouden bomen. De twee bij voorkeur te behouden eiken en twee maximaal te behouden bomen (waarvan één toekomstboom), staan in de eerste bocht aan de Fodderiestraat. Aan de parking staat een maximaal te behouden paardenkastanje. De bij voorkeur te behouden en de maximaal te behouden bomen hebben te veel verharding in de wortelzone. Bij het ontwerp dienen de omstandigheden te verbeteren zodat deze kunnen uitgroeien tot gezonde bomen. Buiten deze bomen zijn de straten boomarm. In het projectgebied en aan de trage wegen naar Groen Zuid is er geen kwalitatief groen aanwezig. Er is een integrale aanpak voor Groen Zuid voorzien waar er rekening mee dient gehouden te worden.  

Water, bodem & riolering
Bij een regenbui T20 (dit is een maatstaf voor de intensiteit van zware regenval en staat voor een bui die statistisch gezien één keer in de twintig jaar voorkomt) komt het water nergens boven het maaiveld uit. Behalve vanaf T10 helemaal afwaarts ter hoogte van de aansluiting op het Catharina Lundenhof, dat is te wijten aan het hoge afwaartse waterpeil. De riolering is verouderd en een gescheiden stelsel wordt aangelegd waarbij Water-link participeert. De metingen van de geplaatste infiltratiebuizen tonen aan dat de gemiddelde hoogste grondwaterstand varieert tussen 1,57m en 1,74m, wat als zeer hoog kan worden beschouwd. In de Fodderiestraat liggen naast de spoorwegberm, grachten op privé terrein. 

In de Hertoglei ligt een gracht tot onder het grondwaterniveau. Vooral in de winter is deze nat en heeft hij geen verbinding naar de riolering om het overtollig water af te wateren. Twee delen liggen op privé terrein en er zijn geen afspraken in verband met het onderhoud ervan. Ook het bermparkeren in combinatie met de gracht zorgt voor overlast. 

Bij het ontwerp zal geen klassieke RWA worden voorzien omdat ondergrondse infiltratiebuizen onder de grondwatertafel zouden liggen. 

Er zal naar ruimte voor bovengrondse infiltratiesystemen worden gezocht. De ondiepe infiltratiezones/infiltratiekettingen zorgen voor het maximaal infiltreren van het hemelwater en vermijden drainage van grondwater. Deze zijn ongeveer 50 cm diep en staan voor 90-95% van de tijd droog. Bij lichte regen zijn ze tijdelijk vochtig en trekt het water snel weg. Enkel bij zware regenval zijn ze volledig gevuld tot het water tijd heeft gehad om in de bodem te trekken (enkele uren tot enkele dagen). Een deel van de RWA bestaat uit bufferbuizen.

Hitte & koelte
Op de hittekaart zijn de straten rood ingekleurd door de hoge hittestress.

Concept

Blauw-groen
Het vergroenen en verblauwen van de straten is noodzakelijk om ze klimaatrobuust te maken. Infiltratiekettingen vermijden de wateroverlast en dragen bij aan het waterbewustzijn. Nieuwe bomen met een groot groenvolume en het verbeteren van de groeiplaats van de bestaande bomen, zorgen voor een maximale beschaduwing. Hiervoor worden onderstaande maatregelen genomen.

In de Hertoglei wordt de bestaande gracht vernieuwd. Twee stukken van de gracht zijn verlegd naar het openbaar domein. Overleg is noodzakelijk met de aanpalers (om ook eventuele deelname in de kosten te bespreken). Aan de privé woningen wordt de gracht verlengd met nieuwe stukken.

Aan de eerste bocht wordt de groeiplaats van de bestaande bomen uitgebreid en zijn er twee zones voor ondiepe bovengrondse infiltratie voorzien. Aan de tweede bocht komt een groot groenvak met een derde infiltratiezone die verbonden is met de gracht. De drie infiltratiezones die verbonden zijn met de gracht en vormen een infiltratieketting.

De standplaats rond de paardenkastanje wordt onthard en wordt geïntegreerd in een grote groene zone. Hier worden nieuwe bomen geplant, vijf medium, drie large en twee toekomstbomen. Het wijzigen van de rooilijn van deze zone is nog te onderzoeken omdat deze op privaat domein van de stad Antwerpen ligt.

Aan de trage wegen van Groen Zuid zijn twee zones voor ondiepe bovengrondse infiltratie voorzien. De uitwerking hiervan is afhankelijk van het resultaat van de nieuwe integrale aanpak in Groen Zuid. 

Voetgangers en fietsers
De voetpaden aan één zijde blijven behouden. In de Fodderiestraat blijft de voetgangersoversteek veilig. Een tweede nieuwe veilige oversteekplaats voor voetgangers/fietsers naar de trage wegen in Groen Zuid wordt gerealiseerd. Aan de 3 privé woningen komt een voetpad dat ook afbuigt naar de Louisalei. Een voetpaduitstulping zorgt voor een goede zichtbaarheid om naar de overkant van de straat te kunnen oversteken. Naast de trap naar groen Zuid komt een schuine helling.

Blauw-groen laanstructuur
De laanstructuur wordt vervolledigd door nieuwe bomen, 18 small, drie medium en twee large. Onder de bomen komt een bloemenweide of kruidenrijk gazon. Onder de parkeerstroken wordt bomengranulaat voorzien en boombeugels beschermen de bomen tegen het aanrijden. 

In de  volgende fase wordt de afwatering naar de boom- en plantvakken onderzocht. Aquafin maakt het rioleringsontwerp op. De aansluiting op de bestaande grachten aan het spoor is nog in onderzoek.

Water, bodem & riolering
In de volgende fase worden de buffer- en infiltratievoorzieningen onderzocht zoals de afwatering naar de groenvakken en of het nodig is om nog andere maatregelen te voorzien. Aquafin zal de capaciteit nog berekenen voor de ondiepe bovengrondse infiltratiezones, de nieuwe ondiepe gracht en het rioleringsontwerp.

Vertoeven
Vier standaard banken met rug- en armsteunen staan op regelmatige afstand en zorgen samen met het verblauwen en vergroenen voor aangename verblijfsruimtes.

Mobiliteit
De beide straten zijn zone 30. Aan de rotonde en aan de trage wegen naar Groen Zuid blijven de paaltjes behouden. Aan het Zorgbedrijf is voor de opstelzone van de brandweer een voetpaduitstulping voorzien met een breekpaal. De laad- en loszone is niet meer in combinatie met de opstelzone voor brandweer om oneigenlijk gebruik van de opstelzone voor de brandweer te vermijden en onnodige bewegingen over het voetpad te voorkomen. 

Een andere voetpaduitstulping zorgt ervoor dat de ondergrondse garage-inrit vrij gehouden blijft. Het langsparkeren blijft aan de beide zijden van de rijweg 

De Hertoglei is een brandweeraanrijroute. In het deel van de Hertoglei met de gracht, bestaat de obstakelvrije breedte van 6m uit een rijweg van 4,80m plus grasbetontegels van 1,20m en een afgeschuinde boordsteen. In het deel van de Hertoglei met het haaks parkeren bestaat de obstakelvrije breedte van 6m uit een rijweg van 4,80m en twee stroken met straatkeien van 0,60m. In de eerste bocht kunnen grote voertuigen door een bochtverbreding de bocht nemen. In de tweede bocht komt een rammelstrook omdat de ruimte beperkter is. Aan een inrit wordt de gracht onderbroken door verharding, zodat de inrit bereikbaar is.

Aan de Mega Bounce zorgt een verkeersplateau ervoor dat de snelheid beheerst wordt en dat de inrit vrij blijft voor vrachtwagens. De op- en afritbanden zijn 2,50m met trapezoïde bovenvlak omwille van de brandweeraanrijroute. In dit deel van de Hertoglei komen de nieuwe parkeerplaatsen aan andere zijde dan de bestaande, zo wordt het bermparkeren vermeden. In het deel naar de Louisalei wordt er twee keer haaks geparkeerd. De boom aan het kruispunt met de Louisalei wordt hiervoor gerooid. Er is één publieke laadpaal voor twee parkeerplaatsen. Automobilisten kunnen naar de naastgelegen voetpaden gaan. 

Mobiliteitsvoorwaarden
Voetgangers: 

• de straat is doorlopend voor voetgangers en fietsers.

Fietsers: 

• verkeerssamenstelling gemengd verkeer in de Hertoglei; 
• in de Fodderiestraat is er een apart fietspad. 

Auto: 

• snelheidsregime:30 km/u;
• voorrangsregeling:voorang van rechts;  
• parkeerorganisatie:langs parkeren in de Fodderiestraat en een deel in de Hertoglei. Haaks parkeren in een deel van de Hertoglei;
• rijrichting dubbel:ja;
• rekening houden met de inritten en/of garages.

Parkeerbalans
Het concept resulteert in een parkeerbalans van 114 plaatsen in de bestaande toestand naar 109 plaatsen in de nieuwe toestand.

De huidige parkeervoorziening in de Hertoglei voldoet niet meer aan de normen en het bermparkeren in combinatie met de gracht zorgt voor overlast. De Hertoglei, naast de parking, heeft maar een rijwegbreedte van 5,65m en voldoet niet aan vraag van de brandweer naar een obstakelvrije ruimte van 6m. In het ontwerp heeft de volledige Hertoglei een obstakelvrije breedte van 6m. De parking wordt geïntegreerd en daardoor krijgt een deel van de Hertoglei aan beide zijden haakse parkeerplaatsen.

Bomenbalans
Het concept resulteert in een positieve bomenbalans. Van de 12 bestaande bomen blijven er 11 behouden. De boom aan het kruispunt met de Louisalei wordt gerooid.

Het totaal aan nieuwe bomen is 33 waarvan 18 small, 8 medium, 5 large en 2 toekomstbomen.

Hemelwaterplan
Op 19 januari 2018 (jaarnummer 501) keurde het college het hemelwaterplan goed.
De Vlaamse wetgeving en het hemelwaterplan van de stad Antwerpen stellen dat maximaal moet worden gestreefd naar bronmaatregelen om hemelwater op te vangen en te verwerken.

De Hertoglei en Fodderiestraat liggen  in een zone waar het rioleringsstelsel gescheiden aangelegd moet worden. Voor deze zone wordt een gescheiden systeem, met waar mogelijk bronmaatregelen (hergebruik, infiltratie, buffering) voorgesteld.

De info bewoners ging door op 9 december 2025.

Het voor deze opdracht vereiste budget wordt voorzien op SUB_NR/INTERN/2026/5062500000/224/3HOB010101M01578/3HO090200.