Vlaams minister van Leefmilieu Jo Brouns stuurde op 27 oktober 2025 een brieven naar de colleges van Antwerpen en Gent. Aanleiding hiervan is de eerste principiële goedkeuring van de Vlaamse Regering van 19 september om het Vlaamse LEZ-besluit te wijzigen en conform het Vlaamse regeerakkoord de verstrengingen van de toegangscriteria van 2026 en 2028 in te trekken.
In de brief wordt gesteld dat in 2030 strengere luchtkwaliteitsnormen van kracht worden. Het behalen van de nieuwe normen vereist een revisie van het Vlaamse Luchtbeleidsplan. Deze revisie is voorzien voor het najaar van 2025. Er zijn zowel op Vlaams als lokaal niveau maatregelen nodig om deze normen te kunnen halen. Voor de Vlaamse maatregelen wordt in de brief verwezen naar de maatregelen die in de nieuwe versie van het Vlaams Energie- en Klimaatplan opgenomen zijn voor de sector transport en mobiliteit (verdere vergroening voertuigenpark, verschuiving in mobiliteitsmodi).
Uit analyses van de Vlaamse Milieumaatschappij blijkt dat de nieuwe luchtkwaliteitsnormen in 2030 nog niet op alle locaties in Antwerpen gehaald zullen worden. De prognoseberekening toont aan dat de problemen zich situeren ter hoogte van verkeersassen. In de nota van de Vlaamse Regering bij het LEZ-wijzigingsbesluit werd opgenomen om met de lokale besturen van Antwerpen en Gent afspraken te maken hoe de vereiste luchtkwaliteit in 2030 kan behaald worden, en om deze afspraken op te nemen in het gereviseerde luchtbeleidsplan. Minister Brouns verzoekt om alle relevante lokale maatregelen op te lijsten die de plaatselijke luchtkwaliteit ten goede komen, zowel de maatregelen die de voorbije jaren genomen zijn, als geplande maatregelen tot 2030. Vervolgens zal in overleg gegaan worden om deze maatregelen en hun impact te bespreken, opdat ze opgenomen kunnen worden in het nieuwe Luchtbeleidsplan.
In het antwoord van het colleges van Antwerpen wordt gewezen op het feit dat voor de aanpak van lokale knelpunten er een grote afhankelijkheid is van Vlaamse maatregelen, hetzij doordat de wegen in kwestie gewestwegen zijn, hetzij doordat er een belangrijke impact is van openbaar vervoer, hetzij doordat er een grote invloed is van bovenlokale bronnen op de achtergrondconcentratie.
In het antwoord worden de maatregelen opgesomd die reeds ingevoerd en/of in uitvoering zijn. Voor de stad Antwerpen gaat het onder meer over de LEZ (sinds 2017), het inzetten op een ambitieuze modal shift in het kader van het Toekomstverbond met een sterke focus op fietsers en voetgangers, park-and-rides en slimme routering van voertuigen op zoek naar parking en van vrachtwagens, het stimuleren van elektrisch vervoer via een stedelijke laadpalenvisie, het inzetten op de aanpak van emissiefraude in samenwerking met de Vlaamse overheid, het vergroenen van de eigen vloot, en het verduurzamen van huishoudelijke verwarming via de stedelijke roadmap warmtenetten en de werking van het loket wonen en energie. Tevens wordt verwezen naar de geplande heraanleg van belangrijke invalswegen, zoals de Turnhoutsebaan, de Grote Steenweg en de Generaal Lemanstraat, en naar de Oosterweelwerken die op termijn zullen leiden tot een ontlasting van het onderliggende wegennet, met een positief effect op de stedelijke bijdrage aan de luchtkwaliteit.
Aanvullend op de maatregelen die in het Vlaamse Energie- en Klimaatplan zijn opgenomen, vraagt de stad aan Vlaanderen om te zorgen voor emissievrij openbaar vervoer in Antwerpen vóór 2030, de uitvoering van het Vlaamse actieplan voor handhaving van voertuigemissies, programmafinanciering voor ontwikkeling van stedelijke warmtenetten, fiscale stimulansen voor puur elektrische en waterstofvoeruigen ... De brief benadrukt dat de stad momenteel in afwachting is van de actualisatie van het Vlaams Luchtbeleidsplan om duidelijkheid te verkrijgen over de wijze waarop de Vlaamse Regering de uitdagingen zal aanpakken die zich op bovenlokaal niveau manifesteren. Tot slot wordt verwezen naar de lijst van lokale maatregelen die de stad eerder heeft aangeleverd in het kader van de vorige actualisatie van het Luchtbeleidsplan, als goede basis voor verdere afstemming. Op 23 juni 2023 bezorgde de stad immers als bijlage bij een collegiale brief aan de ministers van Leefmilieu en Mobiliteit en de administrateur-generaal van VMM de lijst van lokale maatregelen die in het kader van de vorige actualisatie van het Luchtbeleidsplan reeds bezorgd waren (jaarnummer 4421).
Het college keurt de collegiale brief, gericht aan Vlaams minister voor Leefmilieu dhr. J. Brouns in antwoord op de vraag naar lokale maatregelen voor het behalen van de luchtkwaliteitsnormen in 2030, goed.
Het college geeft opdracht aan:
| BZ | Het goedgekeurde antwoord op de brief verzenden. |